કોણ છે નવા સંસદ ભવનનુ ઉદ્ઘાટન કરવાનો સાચો હકદાર? જાણો

દિલ્હીમાં નવા સંસદ ભવનનો ઉદ્ઘાટન સમારોહ 28 મેના રોજ યોજાવા જઈ રહ્યો છે. નવી ચાર માળની સંસદમાં લોકસભા માટે 888 અને રાજ્યસભા માટે 384 બેઠકો છે. જેનું ઉદ્ઘાટન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી કરશે. પીએમ મોદી દ્વારા નવા સંસદ ભવનનાં ઉદ્ઘાટન પર વાંધો વ્યક્ત કરતાં કોંગ્રેસે તેને મુદ્દો બનાવ્યો છે.

કોંગ્રેસના નેતૃત્વમાં 19 વિપક્ષી દળોએ બુધવારે 28 મેના રોજ નવા સંસદ ભવનનાં ઉદ્ઘાટનનો બહિષ્કાર કરવાની જાહેરાત કરી છે. કોંગ્રેસે કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુને ઉદ્ઘાટન ન કરીને સંપૂર્ણપણે બાજુ પર મુકવામાં આવ્યા છે. હવે એ જાણવું જરૂરી બની ગયું છે કે શું દ્રૌપદી મુર્મુએ નવા સંસદ ભવનનું ઉદ્ઘાટન ન કરવું એ નિયમો અને બંધારણની વિરુદ્ધ છે?

કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેએ અનેક ટ્વિટ કરીને લખ્યું છે કે આરએસએસ અને ભાજપ સરકારે રાષ્ટ્રપતિના કાર્યાલયને પ્રતીકવાદમાં ઘટાડી દીધું છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ચૂંટણીલક્ષી લાભ મેળવવા માટે દલિતો અને આદિવાસીઓને પ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યા છે. ખડગે પહેલા રાહુલ ગાંધી સહિત અન્ય નેતાઓએ આ વાત કહી હતી.

કોંગ્રેસ સહિત વિપક્ષી દળોનું કહેવું છે કે, રાષ્ટ્રપતિને બાયપાસ કરીને ખુદ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા તેનું ઉદ્ઘાટન કરવાનો નિર્ણય ઉચ્ચ ઓફિસનું અપમાન કરે છે અને બંધારણના અક્ષર અને ભાવનાનું ઉલ્લંઘન કરે છે. પક્ષોએ કહ્યું કે આ અસ્વીકાર્ય છે.

વિપક્ષી દળોએ કહ્યું કે નવા સંસદ ભવનનું વ્યક્તિગત રીતે ઉદ્ઘાટન કરવાનો વડા પ્રધાન મોદીનો નિર્ણય માત્ર ઘોર અપમાન જ નથી, પરંતુ આપણી લોકશાહી પર સીધો હુમલો છે, જે સમાન જવાબની માંગ કરે છે.

સરકાર લોકશાહીને જોખમમાં મુકી રહી છે તેવી અમારી માન્યતા હોવા છતાં, અને નવી સંસદની રચના જે નિરંકુશ રીતે કરવામાં આવી હતી તે અંગે અમારી અસ્વીકાર હોવા છતાં, જ્યારે અમે અમારા મતભેદોને ઉકેલવા માટે તૈયાર હતા ત્યારે પણ કોંગ્રેસે આ કહ્યું હતુ.

નિષ્ણાંતોનું માનીએ તો ભારતીય બંધારણમાં એવી કોઈ જોગવાઈ નથી કે આવી નવી બનેલી ઈમારતનું ઉદ્ઘાટન કોણ કરશે. રાજ્યસભા અને રાષ્ટ્રપતિ સંસદનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, તેઓ સંસદનું સત્ર બોલાવે છે અને ભંગ કરે છે.

જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ સરકાર દ્વારા રજૂ કરાયેલ બિલ પસાર કરે છે, ત્યારે જ તે કાયદો બની જાય છે. સાથે જ કોઈ પણ સરકારી ભવન કે ઈમારતના ઉદ્ઘાટનને લઈને બંધારણમાં કોઈ જોગવાઈ નથી.

જો નવા સંસદ ભવનના ઉદ્ઘાટન પર વિવાદનો મામલો હોય, તો આવી પરિસ્થિતિઓમાં ગૃહો (લોકસભા-રાજ્યસભા) અગાઉની પરંપરાઓનું પાલન કરે છે. અગાઉ જે કરવામાં આવ્યું હતું તેના આધારે નિર્ણય લેવામાં આવે છે.

ભારતમાં આવું સૌપ્રથમ ક્યારે બન્યું અને નવા બિલ્ડીંગનું ઉદ્ઘાટન કોણે કર્યું તેનો જવાબ છે કે પાર્લામેન્ટ એનેક્સી બિલ્ડીંગનું ઉદ્ઘાટન 1975માં તત્કાલિન વડાપ્રધાન સ્વ.ઇન્દિરા ગાંધીએ કર્યું હતું. કોંગ્રેસ પોતે જ હવે પીએમ મોદીના ઉદ્ઘાટન સામે વાંધો ઉઠાવી રહી છે, જ્યારે તેમની જ કોંગ્રેસ પાર્ટીના પૂર્વ પીએમ આમ કરી ચૂક્યા છે.

કેન્દ્રીય મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીએ આવી જ એક ઘટનાને યાદ કરીને કોંગ્રેસને ઘેરી હતી.1987માં જ્યારે સંસદ લાયબ્રેરી બનાવવામાં આવી હતી ત્યારે તેનું ઉદ્ઘાટન પણ તત્કાલિન વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધીએ કર્યું હતું. જેનો સંબંધ માત્ર કોંગ્રેસ પક્ષ સાથે હતો.

English summary

Who is rightfully entitled to inaugurate the new parliament building? know