Surat: સુરતના કાકરાપાર ખાતે 700 મેગાવોટનું સ્વદેશી રિએક્ટર સક્રિય

Surat: કાકરાપાર ખાતે આવેલું ભારતમાં સ્થાનિક રીતે નિર્મિત 700 મેગાવોટના બીજા ન્યુક્લિયર પાવર રિએક્ટરે રવિવારના રોજ કંટ્રોલ્ડ ફિશન રિએક્શનના પ્રારંભને ચિહ્નિત કરીને તેની પ્રારંભિક જટિલતા હાંસલ કરી હતી. આ વિકાસ વાણિજ્યિક હેતુઓ માટે વીજળી ઉત્પન્ન કરવાની દિશામાં વિકાસનો માર્ગ મોકળો બન્યો છે.

ન્યુક્લિયર પાવર કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (NPCIL) ના ચેરમેન-કમ-મેનેજિંગ ડિરેક્ટર બી સી પાઠક સવારે 1:17 કલાકે આ ઘટનાના સાક્ષી બન્યા હતા. કાકરાપાર એટોમિક પાવર પ્રોજેક્ટ (કેએપીપી) યુનિટ-4 16 ની કેટેગરીમાં બીજો હપ્તો છે.

સ્વદેશી દબાણયુક્ત હેવી વોટર રિએક્ટર્સ (PHWR) દરેક 700 મેગાવોટની ક્ષમતા ધરાવે છે, જે સમગ્ર દેશમાં સ્થાપિત કરવામાં આવી રહી છે. સ્થળ પર અધિકારીઓને સંબોધતા, બી સી પાઠકે યુનિટ-3ની વ્યાપારી કામગીરીના છ મહિનામાં KAPP-4 માટે નિર્ણાયકતા હાંસલ કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, એનપીસીઆઈએલના એક નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, અણુ ઊર્જા નિયમનકારી બોર્ડ (AERB) દ્વારા નિર્ધારિત તમામ નિયમોનું પાલન કરવામાં આવે છે, જેણે પ્લાન્ટ સિસ્ટમ્સની સલામતીની સંપૂર્ણ સમીક્ષા કર્યા બાદ મંજૂરી આપી હતી. પ્રથમ નિર્ણાયકતા બાદ KAPP-4 માં શ્રેણીબદ્ધ પ્રયોગો અને પરીક્ષણો હાથ ધરવામાં આવશે, AERB મંજૂરીઓ અનુસાર ધીમે ધીમે પાવર લેવલ વધારશે, જે આખરે સંપૂર્ણ શક્તિ પર યુનિટની કામગીરી તરફ દોરી જશે.

નોંધનીય બાબત છે કે, કેએપીપી 3 અને 4 (2×700 મેગાવોટ) ગુજરાતના સુરત જિલ્લામાં કાકરાપાર ખાતે સ્થિત છે, જે હાલના રિએક્ટર કેએપીએસ 1 અને 2 (2×220 મેગાવોટ) ની બાજુમાં છે. NPCIL ભારપૂર્વક જણાવે છે કે, આ સ્વદેશી PHWRs અદ્યતન સલામતીનાં પગલાં ધરાવે છે, અને વિશ્વના સૌથી સુરક્ષિત રિએક્ટર્સમાં સ્થાન ધરાવે છે.

જ્યારે આ રિએક્ટર્સની ડિઝાઇન, બાંધકામ, કમિશનિંગ અને સંચાલન NPCIL દ્વારા સંચાલિત થાય છે, ત્યારે કોર્પોરેશન દ્વારા જણાવ્યા અનુસાર, સાધનોનો પુરવઠો અને કોન્ટ્રાક્ટનો અમલ ભારતીય ઉદ્યોગો અને કંપનીઓ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવે છે.

વર્તમાન સમયમાં NPCIL કુલ 7,480 મેગાવોટની ક્ષમતાવાળા 23 રિએક્ટરનું સંચાલન કરે છે અને 7,500 મેગાવોટની ક્ષમતા ધરાવતા KAPP-4 સહિત નવ એકમો બાંધકામ હેઠળ છે. 7,000 મેગાવોટની કુલ ક્ષમતાવાળા 10 વધુ રિએક્ટર પ્રી-પ્રોજેક્ટ પ્રવૃત્તિઓમાં છે, જે 2031-32 સુધીમાં પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે.

English summary

Surat: 700 MW indigenous reactor at Kakrapar in Surat