બદલી રહ્યું છે સાઉદી અરબ, હવે ગીત, ફેશન અને સંગીત પર રોક નહી

Updated: Monday, April 22, 2024, 16:32 [IST]

સાઉદી અરેબિયાને સામાન્ય રીતે વહાબી આસ્થાને અનુસરતા કટ્ટર સુન્ની દેશ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. અહીંની કાયદો વ્યવસ્થા ઈસ્લામના જૂના કાયદા શરિયત પ્રમાણે ચાલે છે. પરંતુ હવે આ દેશ પોતાની ઓળખ બદલવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. જ્યારે સાઉદી અરેબિયાના પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાને સત્તા સંભાળી ત્યારે તેઓ કેટલાક પ્રગતિશીલ ફેરફારો લાવવામાં સક્ષમ હતા.

વર્ષ 2015માં સલમાન બિન અબ્દુલ અઝીઝ અલ સઉદ સાઉદી અરેબિયાના રાજા બન્યા હતા. રાજા બન્યા પછી તરત જ સલમાનની તબિયત લથડવા લાગી અને તેમના પુત્ર મોહમ્મદ બિન સલમાને ઘણા મહત્વના હોદ્દા પર કિંગ સલમાનની છત્રછાયા હેઠળ કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.

વર્ષ 2017 માં, મોહમ્મદ બિન સલમાનને સાઉદી અરેબિયાના ક્રાઉન પ્રિન્સ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ, મોહમ્મદ બિન સલમાને સાઉદી અરેબિયાના પરંપરાગત કટ્ટરવાદથી આગળ વધીને કેટલાક આધુનિક નિર્ણયો લીધા. જો કે આ નિર્ણયોને કારણે મોહમ્મદ બિન સલમાન ઘણીવાર કટ્ટરપંથી મુસ્લિમોના નિશાના પર રહે છે. અત્યારે પણ તેને પશ્ચિમી દેશોનો એજન્ટ કહેવામાં આવી રહ્યો છે.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી મોહમ્મદ બિન સલમાનની આગેવાની હેઠળની સાઉદી સરકારે 'વિઝન 2030' પર કામ કરીને એવા નિર્ણયો લીધા છે, જે ઇસ્લામિક કટ્ટરપંથીઓને પસંદ નથી પરંતુ બિન-ઇસ્લામિક દેશોમાં તેની ખૂબ પ્રશંસા કરવામાં આવી રહી છે.

લાઉડસ્પીકર પર રોક ટોક

22 માર્ચથી રમઝાન મહિનો શરૂ થઈ રહ્યો છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, સાઉદી અરેબિયાના ઇસ્લામિક બાબતોના પ્રધાન ડૉ. અબ્દુલ લતીફ બિન અબ્દુલ અઝીઝ અલ-શેખે દેશભરની મસ્જિદોને લઈને કેટલીક માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે. આ સૂચનાઓમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે રમઝાન મહિના દરમિયાન મસ્જિદોમાં ઇમામની હાજરી ફરજિયાત રહેશે. ગાઈડલાઈનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે નમાઝ દરમિયાન ઈમામ અને નમાઝીઓની તસવીરો લેવા અને નમાઝના પ્રસારણ પર પ્રતિબંધ રહેશે.

આ ઉપરાંત ઉપવાસીઓ માટે ભોજનની વ્યવસ્થા માટે દાન લેવા પર પણ પ્રતિબંધ રહેશે. આ સાથે મસ્જિદના વિશેષ વિસ્તારમાં ઉપવાસીઓનું ખાવા-પીવાનું તૈયાર કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી છે અને તેને મસ્જિદના ઈમામ અને મુઅઝીનની દેખરેખ હેઠળ જ વહેંચવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. આ સાથે જ નમાજ દરમિયાન બાળકોને મસ્જિદમાં લાવવા પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે.

ઘણા મીડિયા અહેવાલોમાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે રમઝાન દરમિયાન અઝાન માટે લાઉડસ્પીકરનો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી. જો કે, આ માર્ગદર્શિકામાં લાઉડસ્પીકર્સનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી. નોંધપાત્ર રીતે, 2021 માં, સાઉદી સરકાર દ્વારા અજાન અથવા અન્ય પ્રસંગો માટે મસ્જિદોમાં લાઉડસ્પીકરનો અવાજ ઘટાડવાનો આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો હતો.

પરીક્ષા હોલમાં અબાયા પહેરવા પર પ્રતિબંધ

ડિસેમ્બર 2022માં, સાઉદી અરેબિયાના એજ્યુકેશન એન્ડ ટ્રેનિંગ ઈવેલ્યુએશન કમિશન (ETEC) એ એક આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે સાઉદી વિદ્યાર્થિનીઓ હવે અબાયા (એક પ્રકારનો બુરખો) પહેરીને પરીક્ષા કેન્દ્રોમાં આવી શકશે નહીં. માત્ર તે જ વિદ્યાર્થિનીઓને પરીક્ષા આપવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે, જેઓ શાળા અને કોલેજ દ્વારા નિર્ધારિત યુનિફોર્મ પહેરીને પરીક્ષા ખંડમાં આવશે.

નોંધપાત્ર રીતે, આ કમિશન સાઉદી અરેબિયામાં શિક્ષણ અને શાળાઓ અને કોલેજોના અભ્યાસક્રમનું નિયમન કરે છે અને તે સાઉદી અરેબિયાના શિક્ષણ મંત્રાલય હેઠળ કામ કરે છે. આ કમિશનની રચના વર્ષ 2017માં કરવામાં આવી હતી.

મહિલાઓને વાહન ચલાવવાની છૂટ

સાઉદી અરેબિયામાં મહિલાઓને 2018થી વાહન ચલાવવાની છૂટ છે. સાઉદી અરેબિયાના ટ્રાફિક ડિરેક્ટોરેટે જાહેરાત કરી હતી કે 18 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની મહિલાઓને ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ માટે અરજી કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. સપ્ટેમ્બર 2017 માં શાહી હુકમનામું દ્વારા આની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. ઉલ્લેખનીય છે કે, અગાઉ સાઉદી અરેબિયામાં મહિલાઓના ડ્રાઇવિંગ પર પ્રતિબંધ હતો.

પ્રથમ સિનેમા હોલ ખોલવામાં આવ્યો

એપ્રિલ 2018 માં, સાઉદી અરેબિયામાં પ્રથમ સિનેમા હોલ 35 વર્ષના પ્રતિબંધ પછી લોકો માટે ખોલવામાં આવ્યો હતો. સાઉદી અરેબિયાના સંસ્કૃતિ મંત્રાલયે દેશમાં સિનેમા હોલ ખોલવાની જવાબદારી અમેરિકન કંપની 'AMC'ને આપી હતી. આ કંપનીને સાઉદી અરેબિયામાં 30-40 સિનેમા હોલ બનાવવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી. સાઉદી ગેઝેટ અનુસાર, સાઉદી સરકાર વર્ષ 2030 સુધીમાં દેશમાં 2500 થી વધુ સિનેમા હોલ ખોલવાની યોજના ધરાવે છે.

ફેશન શોનુ આયોજન

સાઉદી મહિલાઓને પણ ફેશન શોમાં ભાગ લેવાની છૂટ આપવામાં આવી છે. ઓગસ્ટ 2022 માં, સાઉદી અરેબિયાની રાજધાની રિયાધમાં એક ફેશન વીકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ ફેશન શોને જીમી ફેશન વીક નામ આપવામાં આવ્યું હતું. આ ફેશન વીકમાં ભારત અને વિદેશના 18 ડિઝાઇનરોએ ભાગ લીધો હતો. અગાઉ 2018માં ફેશન વીકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

સાઉદી અરેબિયાની પ્રથમ મહિલા અવકાશયાત્રી

મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, સાઉદી અરેબિયાએ પહેલીવાર રૈયાના બરનાવી (Rayyana Barnawi) નામની મહિલાને અવકાશમાં મોકલવાનો નિર્ણય કર્યો છે. બર્નાવીની સાથે એક પુરૂષ અવકાશયાત્રી અલી અલ-કરની (Ali Al-Qarni)ને પણ અવકાશમાં મોકલવામાં આવશે. આ વર્ષના અંત સુધીમાં આને અવકાશમાં મોકલવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.