ચીને iPhone પર લગાવ્યો પ્રતિબંધ,ચોંકાવનારૂ છે કારણ, બરબાદીની થઇ શરૂઆત?

Updated: Monday, September 11, 2023, 19:06 [IST]

ચીને કથિત રીતે સરકારી અધિકારીઓ અને સરકારી કંપનીઓના કર્મચારીઓને iPhones વાપરવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલે ગુરુવારે અહેવાલ આપ્યો છે કે ચીને કેન્દ્ર સરકારના અધિકારીઓને Apple ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકતો નિર્દેશ જારી કર્યો છે.

બ્લૂમબર્ગે અહેવાલ આપ્યો હતો કે પ્રતિબંધમાં સરકાર-સમર્થિત એજન્સીઓ અને રાજ્ય કંપનીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે અને સરકાર-નિયંત્રિત સંસ્થાઓની વ્યાપક શ્રેણીમાં વિસ્તરણ કરવામાં આવશે. એટલે કે, ધીમે-ધીમે તેને ચીન સરકારના દરેક વિભાગ અને તે ખાનગી ક્ષેત્રની કંપનીઓ પર પણ લાગુ કરવામાં આવશે જેમને ચીન સરકાર તરફથી કોઈને કોઈ પ્રકારની મદદ મળી છે.

ચીનના પગલાંની સત્તાવાર ચેનલો પર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી, તે વોશિંગ્ટન અને બેઇજિંગ વચ્ચે ચાલી રહેલા વેપાર અને તકનીકી યુદ્ધમાં નવીનતમ આક્રમકતા છે.

આઇફોન પરનો પ્રતિબંધ એપલ માટે ખૂબ જ ખરાબ સમાચાર છે અને સામાન્ય રીતે પશ્ચિમી ટેક કંપનીઓ માટે સંભવિત સંકેત છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં ચીનમાં તેમની સામે પ્રતિબંધોની શ્રેણી શરૂ કરવામાં આવશે, તેથી ચીન પર નજર રાખનારાઓ માટે આશ્ચર્યચકિત કરનારૂ નથી.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીને એકબીજા પરની તેમની આર્થિક નિર્ભરતા ઘટાડવાનાં પગલાં લીધાં છે કારણ કે બંને પક્ષો રોકાણ અને વેપાર પર કથિત રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની ચિંતાઓને પ્રાથમિકતા આપે છે.

નિષ્ણાતોના મતે, બેઇજિંગે વિદેશી ટેક્નોલોજી પરની તેની નિર્ભરતા ઘટાડવા અને શેનઝેન સ્થિત Huawei સહિત સ્થાનિક કંપનીઓને પ્રોત્સાહન આપવાના પ્રયાસો વધારી દીધા છે, જેમના નવા $1,200 Mate 60 Pro સ્માર્ટફોનને ટેક્નોલોજી વિશ્લેષકો iPhoneના હરીફ તરીકે ગણાવી રહ્યા છે.

બેન્ક ઓફ અમેરિકાએ મેટ 60 પ્રો સ્માર્ટફોનના તાજેતરના લોંચને જોતાં iPhone પ્રતિબંધના "રસપ્રદ" સમયની નોંધ લીધી છે.

ઇકોનોમિસ્ટ ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટના ચાઇના વિશ્લેષક ચિમ લીએ અલ-જઝીરાના એક અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે "સ્થાનિક નેટવર્કને ઍક્સેસ કરી શકે અને પર્યાવરણીય ડેટા એકત્રિત કરી શકે તેવા iPhonesનો વ્યક્તિગત ઉપયોગ મર્યાદિત કરવો એ સાયબર સુરક્ષાને મજબૂત કરવાની સરકારની પ્રતિબદ્ધતાનો એક માર્ગ છે."

લીએ કહ્યું કે ચાઇના ઓછામાં ઓછા 2016 થી નવા કાયદા અને નિયમો સાથે સાયબર સુરક્ષા ખામીઓને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, પરંતુ તકનીકી મર્યાદાઓએ તાજેતરમાં સુધી તેના પ્રયત્નોને અટકાવ્યા છે.

"તાજેતરના તકનીકી વિકાસએ સરકારને આ સાયબર સુરક્ષાના પગલાં સાથે આગળ વધવા માટે થોડો વિશ્વાસ આપ્યો છે."

ચીન અને યુએસ એકબીજાની ટેક કંપનીઓને સંભવિત સુરક્ષા જોખમો તરીકે જુએ છે અને બંને એકબીજા પર સંવેદનશીલ ડેટા અને સરકારી ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર જાસૂસી કરવાનો આરોપ લગાવતા રહે છે.

મે મહિનામાં, ડેટા ગોપનીયતાની ચિંતાઓ પર ચીનની માલિકીની TikTok પર પ્રતિબંધ મૂકનાર મોન્ટાના પ્રથમ યુએસ રાજ્ય બન્યું, અને અન્ય ઘણા રાજ્યો સમાન પગલાઓ પર વિચાર કરી રહ્યા છે.

વોશિંગ્ટને અમેરિકન કંપનીઓને Huawei સહિતની અનેક ચીની ટેક કંપનીઓ સાથે વેપાર કરવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે અને અમેરિકન ચિપ ઉત્પાદકોને ચીનની અદ્યતન ટેકનોલોજી વેચવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

Mate 60 Pro ની રીલિઝ, જે અદ્યતન કિરીન 9000s પ્રોસેસર દ્વારા સંચાલિત છે, આ નિકાસ કંટ્રોલ વિશે પ્રશ્નો ઉભા કરે છે.

ચીનમાં પ્રતિબંધ પછી ટ્રેડિંગના અંતે બુધવારથી શુક્રવાર સુધીમાં Appleના શેરના ભાવમાં લગભગ 6 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો, જેણે વિશ્વની સૌથી મૂલ્યવાન કંપનીના મૂલ્યમાંથી લગભગ $200 બિલિયનનુ નુકશાન થયુ હતુ.

પ્રતિબંધથી ચીનમાં કાર્યરત પશ્ચિમી કંપનીઓને પણ ફટકો પડ્યો છે, કારણ કે તેઓ પ્રશ્ન કરે છે કે વિશ્વની બીજા ક્રમની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થામાં વિદેશી કંપનીઓને કામ કરવા માટે કેટલું યોગ્ય વાતાવરણ બાકી છે.

ભલે કેટલાક ચીની અધિકારીઓ આગ્રહ કરી રહ્યા હોય કે ચીન કોવિડ-19 રોગચાળાની સૌથી ખરાબ સ્થિતિ પછી ફરીથી વ્યવસાય માટે ફરી રહ્યું છે, મિન્ટ્ઝ ગ્રૂપ સહિતની વિદેશી કંપનીઓ પર ચીનની અંદર અનેક પોલીસ દરોડા પાડવામાં આવ્યા છે. અને તાજેતરમાં લાગુ કરાયેલા જાસૂસી વિરોધી કાયદાએ તેને વધુને વધુ બનાવ્યું છે. વિદેશી કંપનીઓ માટે ચીનમાં કામ કરવું મુશ્કેલ છે.

Apple પરના તાજેતરના પ્રતિબંધો ચીનમાં વ્યાપાર કરવા અંગે શંકાને વધારી શકે છે, ખાસ કરીને કેલિફોર્નિયા સ્થિત ટેક જાયન્ટના, તાજેતરમાં સુધી, બેઇજિંગ સાથે પ્રમાણમાં સારા સંબંધો હતા.

એપલ ચીનમાં તેના વૈશ્વિક વેચાણના લગભગ 20 ટકાનું ઉત્પાદન કરે છે, તેણે ઐતિહાસિક રીતે તેના ચાઇનીઝ iOS સ્ટોરમાંથી વર્ચ્યુઅલ પ્રાઇવેટ નેટવર્ક્સ અથવા VPN ને દૂર કરીને નિયંત્રણ માટેની બેઇજિંગની માંગનું પાલન કર્યું છે જેથી વપરાશકર્તાઓને ઇન્ટરનેટ સેન્સરશીપ ટાળવામાં મદદ મળી શકે છે.

તાજેતરમાં જ માર્ચમાં એપલના સીઈઓ ટિમ કુકે બેઈજિંગમાં ચીનના વડાપ્રધાન લી કિઆંગ સાથે મુલાકાત કરી હતી.

લોકપ્રિય ન્યૂઝલેટર સિનિકિઝમના લેખક બિલ બિશપે શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે "ઘણા લોકોને વિશ્વાસ હતો કે એપલ કોઈપણ ભૌતિક આંચકાને ટાળવા માટે યુએસ-ચીન તણાવને સારી રીતે હેન્ડલ કરી શકશે, જે ઝડપથી બગડી શકે છે."

પ્રતિબંધ રોજિંદા ચાઇનીઝ નાગરિકોને ટૂંક સમયમાં રિલીઝ થનારી iPhone 15 અને અન્ય Apple ઉત્પાદનો ખરીદવાથી અટકાવશે નહીં. પરંતુ આ અમેરિકા સાથે વધતા તણાવ વચ્ચે બેઇજિંગની નિયંત્રણ માટેની ઇચ્છા અને ચીનના આર્થિક ભવિષ્ય પર નિર્ભર છે.

એપલ સહિતની કંપનીઓએ તો ચીનમાંથી પ્રોડક્શન અને ઈન્વેસ્ટમેન્ટ ટ્રાન્સફર કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આ પ્રતિબંધ બાદ હવે અમેરિકન અને યુરોપિયન કંપનીઓ ઝડપથી ચીનમાંથી બહાર નીકળવાનો પ્રયાસ શરૂ કરશે.

યુએસ કોમર્સ સેક્રેટરી જીના રેમોન્ડોએ ગયા મહિને કહ્યું હતું કે વિદેશી ટેક્નોલોજી કંપનીઓ પ્રતિકૂળ બિઝનેસ વાતાવરણને કારણે ચીનને રોકાણ માટે વધુને વધુ અયોગ્ય માને છે.

તેથી, જો ચીન, જે પહેલેથી જ ગંભીર આર્થિક સંકટ, રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રની તબાહી અને યુવાનોમાં વ્યાપક બેરોજગારીથી પરેશાન છે, ત્યાંથી સ્થળાંતર કરવાનું શરૂ કરે છે, તો ચીનની સ્થિતિ ઝડપથી બગડી શકે છે.