અમેરિકા માટે માથાનો દુખાવો બનેલી ‘ઘોસ્ટ ગન’ શું છે?

જો બાઈડન વહીવટીતંત્ર એક નવો કાયદો લાવી રહ્યું છે, જેથી ઘોસ્ટ ગન એટલે કે ગેરકાયદેસર ગન પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી શકાય. આ એવા હથિયારો છે જેનો સીરીયલ નંબર નથી.

વોશિંગ્ટન, 14 એપ્રિલ : જો બાઈડન વહીવટીતંત્ર એક નવો કાયદો લાવી રહ્યું છે, જેથી ઘોસ્ટ ગન એટલે કે ગેરકાયદેસર ગન પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી શકાય. આ એવા હથિયારો છે જેનો સીરીયલ નંબર નથી. પાછલા વર્ષોમાં ગુનાખોરીની ઘટનાઓમાં તેમનો ઉપયોગ વધી રહ્યો છે. વ્હાઇટ હાઉસ અને જસ્ટિસ ડિપાર્ટમેન્ટ યુએસ પ્રમુખનું કાર્યાલય દલીલ કરે છે કે ગનના ભાગોના વેચાણને નિયંત્રિત કરીને અને ડીલરો માટે ઘોસ્ટ ગન પર સીરીયલ નંબર મૂકવાનું ફરજિયાત બનાવીને હિંસક ગુનાઓ ઘટાડી શકાય છે. સરકાર પણ માને છે કે આનાથી પોલીસને ગુનાઓની તપાસમાં પણ મદદ મળશે. જો કે, ગન તરફી જૂથો કહે છે કે સરકાર ઓવરબોર્ડ જઈ રહી છે અને આ નિયમ ફેડરલ કાયદાનું ઉલ્લંઘન છે.

ઘોસ્ટ ગન શું છે?

ઘોસ્ટ ગન ખાનગી રીતે બનાવેલી ગન છે, જેનો સીરીયલ નંબર નથી. સામાન્ય રીતે લાયસન્સ સાથે ગન બનાવતી કંપનીઓએ તેના પર સીરીયલ નંબર મૂકવો જરૂરી છે. તે ગન પર એવી રીતે રેકોર્ડ કરવામાં આવે છે કે તે જોઈ શકાય છે. ગુનાની તપાસ કરતા અધિકારીઓ આ સીરીયલ નંબરની મદદથી ઉત્પાદક, ડીલર અને પછી મૂળ ખરીદનાર સુધી પહોંચે છે. તેનાથી વિપરીત, ઘોસ્ટ ગન બનાવવા માટે અલગ ભાગો ખરીદવામાં આવે છે અને એક સાથે જોડવામાં આવે છે. આવી ગનના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગને લોઅર રીસીવર કહેવામાં આવે છે. તે ધાતુ અથવા પોલિમરથી બનેલું હોય છે અને ઘણીવાર તે એવી રીતે વેચાય છે કે ખરીદનાર પોતે તેના ભાગોને એસેમ્બલ કરીને ગન બનાવી શકે. આ પ્રકારના રીસીવર એટલે કે જે સંપૂર્ણ ગન નથી તે સીરીયલ નંબર અથવા અન્ય કોઈપણ ઓળખ વગર ઓનલાઈન ખરીદી શકાય છે. વર્તમાન કાયદાઓ હેઠળ ફેડરલ સરકાર લોઅર રીસીવરોને ગન અથવા હથિયારો તરીકે માનતી નથી.

નવો કાયદો શું કરશે?

નવા કાયદાથી હથિયાર કે ગનની વ્યાખ્યા બદલાશે. આ પછી ગનનું વેચાણ કરનારા ડીલરોએ આ રીતે બનેલી ઘોસ્ટ ગન પર પણ સીરીયલ નંબર મૂકવાનો રહેશે. યુએસ બ્યુરો ઓફ આલ્કોહોલ, ટોબેકો, ફાયરઆર્મ્સ એન્ડ એક્સપ્લોઝિવ્સ ઘણા વર્ષોથી કહે છે કે લોઅર રીસીવર્સ ફાયરઆર્મની વ્યાખ્યામાં બંધબેસતા નથી. આ સાથે અમેરિકાને પોતાના હથિયાર બનાવવાની સ્વતંત્રતા પણ છે અને તે ગેરકાયદેસર નથી. જો તમે તમારા પોતાના ઉપયોગ માટે હથિયાર બનાવો છો અને તેને વેચવાનો ઈરાદો નથી તો તે સંપૂર્ણપણે કાયદેસર છે. જો તમે હથિયાર વેચવાનો ધંધો શરૂ કરો છો, તો તેના માટે તમારે લાઇસન્સ લેવું પડશે.

સીરિયલ નંબર ફરજીયાત રહેશે

નવા કાયદા હેઠળ હથિયાર અથવા ગનની વ્યાખ્યામાં તેના અપૂર્ણ ભાગોનો પણ સમાવેશ થશે. હેન્ડગનની ફ્રીઓન અથવા લાંબી ગનનું રીસીવર પણ તેના કાર્યક્ષેત્રમાં આવશે. નવા કાયદામાં આ ભાગોમાં સીરીયલ નંબર હોવા જરૂરી રહેશે. ડીલરોએ તેમને વેચવા માટે સૌ પ્રથમ ખરીદનારની પૃષ્ઠભૂમિ જોવી પડશે, જેમ કે તેઓ સામાન્ય રીતે વેચાણ માટે બનાવેલી અન્ય ગન સાથે કરે છે. નવા નિયમથી ગન કેવી રીતે બનાવવામાં આવી તેનાથી કોઈ ફરક પડશે નહીં. મતલબ કે અલગ-અલગ ભાગો, કિટ અથવા 3ડી પ્રિન્ટરમાંથી બનેલી ભૂત ગન પણ આ નિયમના દાયરામાં આવશે. આ સાથે તે લાઇસન્સ ધરાવતા ડીલરો અને સીરીયલ નંબર વગર ગન ખરીદનારાઓ માટે સીરીયલ નંબર ફરજિયાત બનાવશે. આનો અર્થ એ થયો કે જો કોઈ વ્યક્તિ વચેટિયા અથવા વેપારીને ગન વેચે છે, તો વેપારીએ તેને ફરીથી કોઈને વેચતા પહેલા તેના પર સીરીયલ નંબર મૂકવો પડશે.

ઘોસ્ટ ગન કેટલી સામાન્ય છે?

ઘોસ્ટ ગન અમેરિકામાં નવી નથી, પરંતુ તે હવે સમગ્ર અમેરિકામાં કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓ માટે માથાનો દુખાવો બની રહી છે. ફેડરલ અધિકારીઓ સ્થાનિક રીતે બનાવેલ લશ્કરી અર્ધ-સ્વચાલિત રાઇફલ્સ અને હેન્ડગન માટે વધતા કાળા બજાર વિશે ચેતવણી આપવાનું ચાલુ રાખે છે. આ સિવાય ક્રાઈમમાં સીરીયલ નંબર વગરની ગનનો ઘણો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. જ્યારે ફેડરલ એજન્ટો ગુપ્ત કામગીરીમાં ગુનેગારો પાસેથી ગન ખરીદે છે, ત્યારે આવી ગન પુષ્કળ હોય છે. ઘોસ્ટ ગન પહેલીવાર 2013 માં મજબૂત રીતે ઉભરી આવી હતી, જ્યારે જ્હોન જવાહરે કેલિફોર્નિયાની સાન્ટા મોનિકા કોલેજના કેમ્પસમાં ગોળીબાર કર્યો હતો. આ ઘટનામાં જવાહિરીના ભાઈ અને તેના પિતા સહિત છ લોકો માર્યા ગયા હતા. શંકાસ્પદની પૃષ્ઠભૂમિ જોયા પછી જ્યારે વેપારીએ તેને ગન વેચવાનો ઇનકાર કર્યો ત્યારે તેણે પોતાની AR-15 ગન બનાવી.

5 વર્ષમાં 24 હજાર ઘોસ્ટ ગન ઝડપાઈ

2017 માં એક ગનધારીએ ઉત્તર કેલિફોર્નિયામાં તેની પત્ની અને અન્ય ચાર લોકોની હત્યા કરી હતી. તેને પણ હથિયાર રાખવાની છૂટ ન હતી અને તેણે પોતે જ પોતાના માટે હથિયાર બનાવ્યા હતા. તેવી જ રીતે 2019 માં લોસ એન્જલસના એક કિશોરે તેના વર્ગના બે વિદ્યાર્થીઓને મારવા અને અન્ય ત્રણને ઘાયલ કરવા માટે આવી ગનનો ઉપયોગ કર્યો હતો. પાછલા વર્ષોમાં ઘોસ્ટ ગનનું વેચાણ ઘણું વધી ગયું છે. આવી કેટલી ગન બહાર ઘૂમી રહી છે તે સરકારને પણ ખબર નથી. સામાન્ય રીતે પોલીસ વિભાગ આ ગનના મામલે સરકારનો સંપર્ક કરતું નથી, કારણ કે તે શોધવાનું મુશ્કેલ છે. ન્યાય વિભાગનું કહેવું છે કે પોલીસે 2016 અને 2020 ની વચ્ચે અપરાધના સ્થળો પરથી લગભગ 24,000 ઘોસ્ટ ગન રિકવર કરી છે. ન્યૂયોર્ક પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, તેણે આ વર્ષે જાન્યુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં 131 ઘોસ્ટ ગન રિકવર કરી છે.

હવે આગળ શું?

ન્યાય વિભાગનું કહેવું છે કે આ કાયદો ફેડરલ રજિસ્ટરમાં દાખલ થયાની તારીખથી 120 દિવસ પછી અમલમાં આવશે. જો કે, ગનની હિમાયત કરનારા જૂથોના ભારે વિરોધને કારણે કાયદો બનવામાં કેટલો સમય લાગશે તે કહેવું મુશ્કેલ છે. સરકારને નિયમના મુદ્દાઓ ઘડવામાં એક વર્ષથી વધુ સમય લાગ્યો છે. બાઈડન વહીવટીતંત્રે એપ્રિલ 2021 માં ઘોસ્ટ ગન અંગે કડક નિયમો બનાવવાની જાહેરાત કરી હતી. બીજી તરફ, અમેરિકામાં ગન માલિકોનું કહેવું છે કે તેઓ આ નિયમનો વિરોધ કરશે અને તેને લાગુ થવા દેશે નહીં.

English summary

What is the ‘ghost gun’ that has become a headache for America?