હિન્દુ, બૌદ્ધ અને જૈનનો ત્રિવેણી સંગમ એટલે ઇલોરા

By Rakesh Shukla
Subscribe to Oneindia News
For Quick Alerts
ALLOW NOTIFICATIONS
For Daily Alerts

    મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના ઔંરગાબાદ જિલ્લાથી 30 કિ.મી દૂર એક પુરાતાત્વિક સ્થળ છે, જેને ઇલોરાની ગુફાઓ કહેવામાં આવે છે. આ વર્લ્ડ હેરિટેજ પ્લેસની યાદીમાં છે. માનવામાં આવે છે કે, આ ગુફાઓ રાશત્રાકુતા રાજવંશમાં બનાવવામાં આવી હતી. આ ગુફામાં ત્રણ ભાગ છે, જેમાં 34 ગુફાઓ બનેલી છે. ત્રણેય ભાગ હિન્દુ, બૌદ્ધ અને જૈન ધર્મ માટે છે. બૌદ્ધ ભાગમાં 12, હિન્દુ ભાગમાં 17 અને જૈન ભાગમાં પાંચ ગુફાઓ છે. આ તમામ ગુફાઓ જૂના સમયમાં બનેલી અદભૂત કલાકૃતિ છે.

    ગુફાઓનો પહેલા ભાગ બૌદ્ધ છે. 450થી 700 ઇસા બાદ બનેલા આ ભાગમાં 12 ગુફાઓ છે. આ 12 ગુફાઓને બે કોતરણીવાળા ભાગોમાં વિભાજીત કરી છે, એટલે કે 1થી 5 અને 6થી 12. લોકપ્રીય હિન્દુ ગુફાઓને બ્રાહ્મણ ગુફાઓ પણ કહેવામાં આવે છે અને આ ગુફાઓ 13થી 29 સુધી છે. તમામ 17 ગુફાઓ પશ્ચિમી ક્ષેત્ર તરફ છે.

    આ તમામ ગુફાઓને વિભિન્ન અવધિ દરમિયાન બનાવાવમાં આવી છે. ઇલોરામાં ગુફાઓનો અંતિમ ભાગ જૈન ધર્મની છે. જેમાં 5 ગુફાઓ છે. તમામ ગુફાઓની વધુ એક મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા છે કે પ્રત્યેક ગુફાઓમાં પાણીના સ્ત્રોત છે. આ કારણે ભિક્ષુ અને સન્યાસી લોકો આ ગુફાઓમાં રહેતા હતા, કારણ કે અહીંનું પાણી તેમની કામે આવતું હતું. આ વ્યવસ્થાને જોઇને જાણવા મળે છે કે, એ કાળમાં પાણીને એકઠું કરવાની પદ્ધતિ ઘણી સારી હતી. તો ચાલો તસવીરો થકી નીહાળીએ ઇલોરાની ગુફાઓને.

    ઇલોરાની ગુફાઓ

    ઇલોરાની ગુફાઓ

    ઇલોરામાં આવેલી ગુફાઓનો દૂરનો નજારો

    શિવ પાર્વતી

    શિવ પાર્વતી

    ઇલોરામાં આવેલી બ્રાહ્મણ ગુફાઓમાં શિવ પાર્વતી

    હિન્દુ ગુફાઓ

    હિન્દુ ગુફાઓ

    ઇલોરામાં આવેલી હિન્દુ ગુફાઓનું એક દ્રશ્ય

    છત પર કોતરણી

    છત પર કોતરણી

    ઇલોરામાં આવેલી હિન્દુ ગુફાઓમાં છત પર કોતરણી

    દીવાલ પર બનેલી મૂર્તિઓ

    દીવાલ પર બનેલી મૂર્તિઓ

    ઇલોરાની બૌદ્ધ ગુફાઓમાં દીવાલ પર બનેલી મૂર્તિઓ

    બૌદ્ધ ગુફાઓ

    બૌદ્ધ ગુફાઓ

    ઇલોરાની બૌદ્ધ ગુફાઓનો પ્રવેશ દ્વાર

    દીવાલો પર મૂર્તિઓ

    દીવાલો પર મૂર્તિઓ

    બૌદ્ધ ગુફાઓમાં દીવાલો પર બનેલી મૂર્તિઓ

    બૌદ્ધ ગુફાઓમાં મૂર્તિઓ

    બૌદ્ધ ગુફાઓમાં મૂર્તિઓ

    બૌદ્ધ ગુફાઓમાં આવેલી મૂર્તિઓ

    બૌદ્ઘ ગુફાનું બહારનું દ્રશ્ય

    બૌદ્ઘ ગુફાનું બહારનું દ્રશ્ય

    ઇલોરાની બૌદ્ધ ગુફાનું બહારનું દ્રશ્ય

    ગુફામાં બુદ્ધ

    ગુફામાં બુદ્ધ

    બૌદ્ઘ ગુફાઓમાં બુદ્ધ

    English summary
    An archaeological site about 30 km away from Aurangabad, the Ellora Caves are listed as the World Heritage Site. It belongs in the state of Maharashtra and is believed to have been carved out and constructed in the beginning by the Rashtrakuta Dynasty.

    For Breaking News from Gujarati Oneindia
    Get instant news updates throughout the day.

    We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website. This includes cookies from third party social media websites and ad networks. Such third party cookies may track your use on Oneindia sites for better rendering. Our partners use cookies to ensure we show you advertising that is relevant to you. If you continue without changing your settings, we'll assume that you are happy to receive all cookies on Oneindia website. However, you can change your cookie settings at any time. Learn more