World Blood Donor Day 2023 : વિશ્વ રક્તદાતા દિવસનો ઇતિહાસ, જાણો મહત્વના તથ્યો

World Blood Donor Day 2023 : રક્તદાન કરવું જરૂરી છે, કારણ કે લોહી ફેક્ટરીમાં બનતું નથી. બીમાર દર્દી માટે લોહી લાલ સોનાથી ઓછું કિંમતી નથી. રક્તની પહોંચ એ લોકો માટે જીવન અથવા મૃત્યુની બાબત બની શકે છે, જેમણે અકસ્માતનો સામનો કરવો પડ્યો હોય જેના કારણે અતિશય રક્ત નુકશાન થાય છે અથવા તેમની તબીબી સારવાર માટે તેની જરૂર હોય છે.

રક્તદાનનું ઉમદા કાર્ય કોઇ લોકોનું જીવન બચાવી શકે છે. આથી તે એક પ્રથા છે, જેના વિશે સમગ્ર વિશ્વમાં સંસ્થાઓ જાગૃતિ ફેલાવે છે અને લોકોને માનવતાની નિશાની તરીકે દાતા બનવા માટે આગળ આવવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ 14મી જૂનના રોજ વિશ્વભરમાં ઉજવાતા મહત્વના આંતરરાષ્ટ્રીય દિવસો પૈકીનો એક છે.

શા માટે ઉજવાય છે વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ?

આ જીવન-રક્ષક પ્રક્રિયા વિશે જાગૃતિ લાવવા માટે, આપણે દર વર્ષે 14 જૂનના રોજ વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ ઉજવીએ છીએ. આ દિવસ રક્તદાનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ચિહ્નિત કરવામાં આવે છે અને લોકોને રક્તદાન કરીને જીવન બચાવવા વિનંતી કરે છે. આ ઇવેન્ટ સુરક્ષિત રક્ત અને રક્ત ઉત્પાદનોની આવશ્યકતા વિશે જાગૃતિ લાવવા અને જીવન બચાવનારાઓ માટે સ્વૈચ્છિક, અવેતન રક્તદાતાઓનો આભાર માને છે.

વર્ષ 2005માં પ્રથમ વખત વિશ્વ રક્તદાતા દિવસનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. તે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા, ઇન્ટરનેશનલ ફેડરેશન ઓફ રેડ ક્રોસ અને રેડ ક્રેસન્ટ સોસાયટીઝની સંયુક્ત પહેલ છે અને વિશ્વ દ્વારા ચિહ્નિત કરવામાં આવેલા 11 સત્તાવાર વૈશ્વિક જાહેર આરોગ્ય અભિયાનોમાંનું એક છે.

વિશ્વ રક્તદાતા દિવસનો ઇતિહાસ

વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ કાર્લ લેન્ડસ્ટીનરની જન્મજયંતિ પર ઉજવવામાં આવે છે, જેનો જન્મ 14 જૂન, 1868 ના રોજ થયો હતો. લેન્ડસ્ટીનર ઑસ્ટ્રિયન જીવવિજ્ઞાની, ચિકિત્સક અને રોગપ્રતિકારક વિજ્ઞાની હતા. બ્લડ ગૃપના વર્ગીકરણની આધુનિક પદ્ધતિ એબીઓ રક્ત જૂથ સિસ્ટમની શોધ માટે તેમને 1930 માં નોબેલ પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. આ શોધથી ડૉક્ટર્સ દર્દીના જીવને જોખમમાં મૂક્યા વિના રક્ત તબદિલી કરાવવા સક્ષમ બન્યા છે.

જાણો રક્તદાન માટેના માપદંડ

રક્તદાન કરવા માટે ચોક્કસ માપદંડો છે, જે દરેક વ્યક્તિએ જાણતા નથી. વિશ્વ રક્તદાતા દિવસને પ્રોત્સાહન આપતી વખતે સંસ્થાઓને આ બાબતો વિશે વાતચીત શરૂ કરવા માટે ઉત્સાહિત કરવામાં આવે છે. સૌથી અગત્યની વાત છે કે, WHO એક અભિયાનનું આયોજન કરે છે, જે લોકોને આ દિવસે રક્તદાન કરવા માટે આમંત્રિત કરે છે.

વિશ્વ રક્તદાતા દિવસના ઉદ્દેશ્યો

રક્તદાન કરનાર વ્યક્તિઓની ઉજવણી અને આભાર માનો અને વધુ લોકોને નવા દાતા બનવા પ્રોત્સાહિત કરો

રક્તસ્રાવ પર આધારિત દર્દીઓ માટે જીવનની ગુણવત્તામાં પરિવર્તન લાવવા અને વિશ્વના તમામ દેશોમાં સુરક્ષિત રક્ત પુરવઠો બનાવવામાં મદદ કરવા માટે, સારા સ્વાસ્થ્ય ધરાવતા લોકોને નિયમિતપણે, સલામત અને શક્ય હોય તેટલી વાર રક્તદાન કરવા પ્રોત્સાહિત કરો

તમામ વસ્તી માટે સલામત રક્ત ઉત્પાદનોની સાર્વત્રિક એક્સેસ હાંસલ કરવામાં સ્વૈચ્છિક બિન-પરિણામી નિયમિત રક્ત અને પ્લાઝ્મા દાનની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાઓને પ્રકાશિત કરો

રાષ્ટ્રીય રક્ત કાર્યક્રમોમાં રોકાણ કરવા, મજબૂત કરવા અને ટકાવી રાખવા માટે સરકારો અને વિકાસ ભાગીદારો વચ્ચે રાષ્ટ્રીય, પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક સ્તરે સમર્થન એકત્રિત કરવું

આ વર્ષના વિશ્વ રક્તદાતા દિવસના સૂત્રને પ્રોત્સાહન આપવા માટેની પ્રવૃત્તિઓમાં દાતાઓની પ્રશંસા સમારંભો, સોશિયલ નેટવર્કિંગ ઝુંબેશ, ખાસ મીડિયા પ્રસારણ, રક્તદાતાનો આભાર માનવા માટે વ્યક્તિગત રક્તદાતાઓને દર્શાવતી સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ્સ, મીટિંગ્સ અને વર્કશોપ, સંગીતમય દાતાઓ, આઇકોનિક સ્મારકોને લાલ કે પીળા રંગથી રંગવા અને કલાત્મક કાર્યક્રમોનો સમાવેશ થઈ શકે છે.

દેશોને વિવિધ મીડિયા આઉટલેટ્સ પર લોકોની સ્ટોરી પ્રસારિત કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે, ખાસ કરીને રક્ત અને પ્લાઝ્મા દાનને પ્રોત્સાહિત કરવાના માર્ગ અને ટ્રાન્સફ્યુઝન-આશ્રિત દર્દીઓ તરીકે રક્ત અથવા પ્લાઝ્મા દાન દ્વારા જેમના જીવન બચાવવામાં આવ્યા છે.

વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ 2023 માટે યજમાન દેશ

વર્લ્ડ બ્લડ ડોનર ડે 2023 ની વૈશ્વિક ઇવેન્ટ માટે યજમાન દેશ અલ્જેરિયા તેની રાષ્ટ્રીય રક્ત પરિવહન સેવા દ્વારા કરી રહ્યું છે.

વિશ્વ રક્તદાતા દિવસની થીમ્સ

વર્ષ 2023ની થીમ

વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ 2023ના અભિયાનની થીમ છે : ડોનેટ બ્લડ, ડોનેટ પ્લાઝા, શેર લાઇફ, શેર ઓફન. આ થીમ એવા દર્દીઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, જેમને જીવનભર ટ્રાન્સફ્યુઝન સપોર્ટની જરૂર હોય છે અને રક્ત અથવા પ્લાઝ્માની કિંમતી ભેટ આપીને દરેક વ્યક્તિ જે ભૂમિકા ભજવી શકે છે, તેના પર ભાર મૂકે છે. તે રક્ત અને રક્ત ઉત્પાદનોનો સલામત અને ટકાઉ પુરવઠો બનાવવા માટે નિયમિતપણે રક્ત અથવા પ્લાઝ્મા આપવાના મહત્વને પણ પ્રકાશિત કરે છે, જે સમગ્ર વિશ્વમાં હંમેશા ઉપલબ્ધ હોઈ શકે છે, જેથી જરૂરિયાતવાળા તમામ દર્દીઓ સમયસર સારવાર મેળવી શકે.

2022 : "રક્તદાન એ એકતાનું કાર્ય છે"

2022 માટે, વિશ્વ રક્તદાતા દિવસનું સૂત્ર છે - રક્તદાન એ એકતાનું કાર્ય છે. સ્વૈચ્છિક રક્તદાન જીવન બચાવવા અને સમુદાયોમાં એકતા વધારવામાં જે ભૂમિકા ભજવે છે, તેના તરફ ધ્યાન દોરવા પ્રયાસમાં જોડાઓ અને જીવન બચાવો.

2021 : રક્ત આપો અને વિશ્વને ધબકતું રાખો

ઝુંબેશનું ધ્યાન રક્તદાતાઓ દ્વારા જીવન બચાવવા અને અન્યના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો કરીને આપેલા યોગદાનને પ્રકાશિત કરે છે. તે વિશ્વભરમાં વધુ લોકો માટે નિયમિતપણે રક્તદાન કરવા માટેના કૉલને મજબૂત બનાવે છે. આ વર્ષની ઝુંબેશની વિશેષ વિશેષતા એ છે કે સલામત રક્ત પુરવઠાને સમર્થન આપવામાં યુવાનોની આવશ્યક ભૂમિકા હશે.

2020 : સુરક્ષિત રક્ત જીવન બચાવે છે

વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ 2020 એ થીમ પર કેન્દ્રિત છે, 'સુરક્ષિત રક્ત જીવન બચાવે છે'. સ્લોગન હતું 'રક્ત આપો અને વિશ્વને તંદુરસ્ત સ્થાન બનાવો'. WHO એ કોવિડ-19 રોગચાળા માટે વર્ચ્યુઅલ રેલીની જાહેરાત કરી હતી.

2019 : બધા માટે સલામત રક્ત

ઝુંબેશ સ્વૈચ્છિક, અવેતન રક્તદાતાઓ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરે છે. તેનો હેતુ નિયમિત રક્તદાન વિશે જાગૃતિ ફેલાવવાનો હતો. આના પર ધ્યાન આપવાથી અસરકારક આરોગ્ય પ્રણાલીના મુખ્ય ઘટક, સસ્તું અને સમયસર રક્ત અને રક્ત ઉત્પાદનોની ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત થશે.

2018 : બીજા માટે જીવો. લોહી આપો, જીવન શેર કરો

રક્ત અને રક્ત ઉત્પાદનોનું સ્થાનાંતરણ દર વર્ષે જીવન બચાવવામાં મદદ કરી શકે છે. તે જીવલેણ પરિસ્થિતિઓથી પીડાતા દર્દીઓને લાંબુ જીવવામાં, જીવનની ઉચ્ચ ગુણવત્તા પ્રાપ્ત કરવામાં અને જટિલ તબીબી અને શસ્ત્રક્રિયા પ્રક્રિયાઓને સમર્થન આપવામાં મદદ કરી શકે છે.

2017 : રક્ત આપો, અત્યારે જ આપો, વારંવાર આપો

2017માં વિશ્વ રક્તદાતા દિવસની થીમ કટોકટીમાં રક્તદાન પર કેન્દ્રિત હતી. આ સૂત્ર પાછળનો ખ્યાલ હતો. જ્યારે કટોકટી થાય, ત્યારે પ્રથમ પ્રતિભાવ એ છે કે તમે શું કરી શકો?, લોહી આપો. "અત્યારે જ આપો, વારંવાર આપો" એ એકમાત્ર જવાબ છે.

2016 : લોહી આપણને એકસાથે જોડે છે

આ વિશ્વ રક્તદાતા દિવસની થીમ, 'રક્ત આપણને બધાને જોડે છે,' રક્તદાતાઓ અને દર્દીઓ વચ્ચે વહેંચણી અને જોડાણની વિભાવનાઓને પ્રકાશિત કરે છે. WBDD 2016 સ્વૈચ્છિક દાનની ભૂમિકા પર ભાર મૂકતા રક્તદાતાઓ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. યજમાન દેશ નેધરલેન્ડ હતો. નેધરલેન્ડના રાજા કિંગ વિલિયમ એલેક્ઝાન્ડરે દાતાઓનો આભાર માનીને સમારોહનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.

2015 : મારો જીવ બચાવવા બદલ આભાર

આ વર્ષનું સૂત્ર "મુક્તપણે આપો, વારંવાર આપો" હતું. આ અભિયાનમાં એવા લોકોની સ્ટોરી પર ધ્યાન આપવામાં આવ્યું કે, જેમના જીવન રક્તદાન દ્વારા બચાવવામાં આવ્યા હતા. પ્રવૃત્તિઓમાં નોંધપાત્ર ઘટનાઓ, ટુચકાઓ અને જર્નલોના પ્રકાશનો, વૈજ્ઞાનિક પરિષદો અને અન્ય પ્રવૃત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે, જે આ વર્ષના વિશ્વ રક્તદાતા દિવસના શીર્ષકને પ્રોત્સાહિત કરવામાં મદદ કરશે. શાંઘાઈ બ્લડ સેન્ટર દ્વારા વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ 2015 માટે ચીન યજમાન દેશ હતો.

2014 : માતાઓને બચાવવા માટે સુરક્ષિત રક્ત

WBDD 2014 અભિયાનનું કેન્દ્ર "માતાઓને બચાવવા માટે સુરક્ષિત રક્ત" હતું. ઝુંબેશનો ઉદ્દેશ્ય એ વિશે જાગૃતિ લાવવાનો હતો કે, શા માટે સલામત રક્તની સમયસર પહોંચ એ માતૃ મૃત્યુને રોકવા માટેના વ્યાપક અભિગમનો નિર્ણાયક ભાગ છે. આ કાર્યક્રમનું યજમાન શ્રીલંકા હતું.

2013 : જીવનની ભેટ આપો, રક્તદાન કરો

રક્તદાન એક એવી ભેટ છે, જે જીવન બચાવે છે. WHO એ તમામ દેશોને એવા લોકોની ટુચકાઓ પ્રકાશિત કરવા પ્રોત્સાહિત કર્યા જેમના જીવન રક્તદાન દ્વારા બચાવ્યા છે. આ ઝુંબેશનો ઉદ્દેશ્ય નિયમિત રક્તદાતાઓને રક્ત આપવાનું ચાલુ રાખવા અને સારા સ્વાસ્થ્યવાળા લોકોને પ્રેરણા આપવાનો છે, જેમણે ક્યારેય રક્ત આપ્યું નથી.

ફ્રાન્સ વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ 2013 માટે યજમાન દેશ હતો. Etablissement Français du Sang (EFS), તેની રાષ્ટ્રીય રક્ત સેવા દ્વારા, રાષ્ટ્ર 1950 ના દાયકાથી સ્વૈચ્છિક રક્તદાનને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે.

2012 : દરેક રક્તદાતા હીરો છે

જેમ આપણે જોઈ શકીએ છીએ, વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ અને માનવતાનું ઉમદા કાર્ય તે નિઃશંકપણે આપણા કેલેન્ડર પર એક આવશ્યક ચિહ્ન છે. રક્તદાન અંગેની જાગૃતિ રક્ત અને રક્ત ઉત્પાદનોની અછતને કારણે વાર્ષિક હજારો જીવનને બચાવી શકે છે. રક્તદાતાઓ માનવતાના વાસ્તવિક જીવનના હીરો છે.

રક્તદાનના ફાયદા

વર્તમાન સમયમાં આપણે બધા સમજી શકીએ છીએ કે, રક્તદાન ફાયદાકારક છે. વ્યક્તિને વિવિધ કારણોસર લોહીની જરૂર પડી શકે છે.

આપણે જે રક્તદાન કરીએ છીએ તેનાથી ફરક પડે છે. તે તેની જરૂરિયાતવાળા લોકોની સ્વાસ્થ્યની સ્થિતિને વધારે છે અને તેઓને તેમની ગંભીર પરિસ્થિતિમાંથી બહાર આવી શકે છે.

રક્તદાન માત્ર તે ચોક્કસ વ્યક્તિને જ મદદ કરતું નથી, પરંતુ સમાજ પ્રત્યે એક જવાબદાર સંકેતમાં પણ ફાળો આપે છે. તે દાતાના સ્વાસ્થ્યને પણ પુનર્જીવિત કરે છે. કોશિકાઓના અવક્ષયથી નવા કોષોના ઉત્પાદનનો માર્ગ મળે છે, જે આપણા શરીરના તંત્રને તાજગી આપે છે.

રક્તદાન બ્લડ બેંકોની કામગીરીને સરળ બનાવે છે. તે રક્ત સંગ્રહને સ્થિર કરે છે, જે દાતાની શોધ કરવાને બદલે અન્ય લોકોને તાત્કાલિક રક્ત મેળવવામાં મદદ કરે છે. ભારે માંગની તુલનામાં બ્લડ બેંકોમાં પુરવઠાની અછત છે, તેથી વધુને વધુ લોકોએ જરૂરિયાતમંદ જીવન બચાવવા માટે દાન કરવાની જરૂર છે.

શા માટે વિશ્વ રક્તદાતા દિવસ મહત્વપૂર્ણ છે?

રક્તદાન જીવન બચાવે છે. રક્ત તબદિલી એ પ્રમાણભૂત તબીબી પ્રક્રિયા હતી તે પહેલાં, લોકો લોહીની અછતને કારણે મૃત્યુ પામતા હતા.

રક્તદાનનો ઉપયોગ તબીબી જરૂરિયાતોની વ્યાપક કેટેગરીમાં નિયમિત ઓપરેશનથી લઈને કટોકટી સર્જરી સુધી મદદ કરવા માટે થાય છે.

રક્ત તબદિલી એ કેન્સરના દર્દીઓ અથવા સગર્ભા સ્ત્રીઓની સારવાર યોજનાઓનું નિર્ણાયક તત્વ છે, તેમજ આપત્તિ અથવા વાહન અકસ્માતની ઘટનામાં પણ મહત્વપૂર્ણ છે.

પૃથ્વી પરના દરેક દેશને, દેખીતી રીતે, પૂરતા પ્રમાણમાં રક્ત પુરવઠાની જરૂર છે. ઘણા શ્રીમંત દેશો હાલમાં તેમની રક્ત પુરવઠાની 100 ટકા માગને સ્વૈચ્છિક, અવેતન રક્તદાન દ્વારા સંતોષી શકે છે.

ગરીબ દેશોમાં, સ્વયંસેવકોની શોધ કરવી અને રક્ત સુરક્ષિત છે, તેની ખાતરી કરવી એ હજૂ પણ એક મોટો પડકાર છે. WHO એ સુનિશ્ચિત કરવા સખત મહેનત કરી રહ્યું છે કે, નજીકના ભવિષ્યમાં સમગ્ર વિશ્વમાં રક્તદાન સંપૂર્ણપણે અવેતન અને સ્વૈચ્છિક હશે.

English summary

World Blood Donor Day 2023 : History of World Blood Donor Day, Know Important Facts