• search
For Quick Alerts
ALLOW NOTIFICATIONS  
For Daily Alerts
Oneindia App Download

Atal Bihari Vajpayee Death Anniversary : જાણો અટલ બિહારી વાજપેયીનું સમગ્ર જીવનચરિત્ર

|
Google Oneindia Gujarati News

Atal Bihari Vajpayee Death Anniversary : અટલ બિહારી વાજપેયી ભારતના જાણીતા વડાપ્રધાનોમાંથી એક છે. તેઓ હિન્દી ભાષાના પ્રખ્યાત કવિ હતા. નરસિમ્હા રાવ બાદ અટલ બિહારી બાજપેયી 1996માં માત્ર 13 દિવસ માટે ભારતના વડાપ્રધાન તરીકે ચૂંટાયા હતા. જે બાદ 1998માં યોજાયેલી લોકસભાની ચૂંટણી દરમિયાન, તેઓ ફરીથી ભારતના વડાપ્રધાન તરીકે ચૂંટાયા હતા.

અટલ બિહારી વાજપેયીનો જન્મ

અટલ બિહારી વાજપેયીનો જન્મ

અટલ બિહારી વાજપેયીનો જન્મ 25 ડિસેમ્બર, 1924 ના રોજ લશ્કર, ગ્વાલિયર, મધ્ય પ્રદેશમાં થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ પંડિત કૃષ્ણબાજપેયી જેઓ ભણાવતા હતા અને અટલ બિહારીની માતાનું નામ કૃષ્ણા દેવી હતું જે ગૃહિણી હતી.

અટલજી તેમના માતા-પિતાના સાતમાસંતાન હતા. તેના પહેલા તેના ત્રણ મોટા ભાઈઓ અને ત્રણ બહેનો હતી. અટલ બિહારી વાજપેયીના મોટા ભાઈઓ 'અવધ બિહારીવાજપેયી', 'સદા બિહારી વાજપેયી' અને 'પ્રેમ બિહારી વાજપેયી' તરીકે ઓળખાય છે.

વાજપેયી જીવનભર અપરિણીત રહ્યા હતા. તેમણે લાંબા સમયથી મિત્ર રાજકુમારી કૌલ અને બીએન કૌલની પુત્રી નમિતા ભટ્ટાચાર્યને તેમનીદત્તક પુત્રી તરીકે સ્વીકારી હતી. રાજકુમારી કૌલનું નિધન વર્ષ 2014માં થયું હતું. નમિતા અને તેમના પતિ રંજન ભટ્ટાચાર્ય અટલજી સાથેરહેતા હતા.

માંસ અને મદિરાથી દૂર રહેતા શુદ્ધ બ્રાહ્મણોથી વિપરીત, વાજપેયી વ્હિસ્કી અને માંસના શોખીન તરીકે જાણીતા હતા. તેઓ હિન્દીમાંલખનારા પ્રખ્યાત કવિ હતા. તેમની પ્રકાશિત કૃતિઓમાં કૈદી કવિરાઈ કુંડલિયન, 1975-77ની ઇમરજન્સી દરમિયાન કેદ કરાયેલીકવિતાઓનો સંગ્રહ અને અમર આગ હૈ નો સમાવેશ થાય છે.

પોતાની કવિતા વિશે તેમણે લખ્યું હતું કે, મારી કવિતા યુદ્ધની ઘોષણા છે,હારવા માટેનો દેશનિકાલ નથી. તે હારેલા સૈનિકની નિરાશાનો ડ્રમ બીટ નથી, પરંતુ યુદ્ધના યોદ્ધાની જીત છે. તે નિરાશાની ઈચ્છા નથી પણવિજયનાદ છે.

અટલ બિહારી વાજપેયીનું શિક્ષણ

અટલ બિહારી વાજપેયીનું શિક્ષણ

બિહારી વાજપેયીનું પ્રારંભિક શિક્ષણ બદનગરની 'ગોરખી વિદ્યાલય' માંથી પૂર્ણ થયું હતું. આ શાળામાં અટલજીએ 8મા ધોરણ સુધી શિક્ષણમેળવ્યું હતું. આ શાળામાંથી તેમને એક સારા વક્તા તરીકે ઓળખ મળી હતી. જ્યારે તે ધોરણ 5માં ભણતા હતા, તે સમયે અભ્યાસક્રમનીપ્રવૃતિઓને કારણે તેમણે પ્રથમ વખત ભાષણ આપ્યું, પરંતુ બદનગરમાં ઉચ્ચ શિક્ષણની વ્યવસ્થા ન હોવાને કારણે તેમને ગ્વાલિયર જવુંપડ્યું. તેમણે વિક્ટોરિયા કોલેજિયેટ સ્કૂલમાં પ્રવેશ મેળવ્યો હતો અને આ શાળામાં ધોરણ IX થી ઇન્ટર સુધીનો અભ્યાસ કર્યો હતો.

ઇન્ટર પછી, અટલજીએ સ્નાતક સ્તરનું શિક્ષણ મેળવવા માટે 'વિક્ટોરિયા કોલેજ'માં પ્રવેશ લીધો. સ્નાતક માટે, તેમણે ત્રણેય વિષયો લીધા,જે ભાષા પર આધારિત હતા જે સંસ્કૃત, હિન્દી અને અંગ્રેજી હતા.

અટલજીનો સાહિત્યિક સ્વભાવ હતો, જેના કારણે તેઓ ત્રણેય ભાષાઓ તરફ આકર્ષાયા હતા. કોલેજ લાઈફમાં જ તેમણે રાજકીય પ્રવૃત્તિઓમાંભાગ લેવાનું શરૂ કર્યું હતું. શરૂઆતમાં તેઓ 'સ્ટુડન્ટ ઓર્ગેનાઈઝેશન' સાથે જોડાયેલા હતા. તેઓ નારાયણ રાવથી ખૂબ પ્રભાવિત હતા, જેઓરાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના અગ્રણી કાર્યકર હતા.

ગ્વાલિયરમાં રહીને અટલ બિહારી વાજપેયીએ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના શાખા પ્રભારી તરીકે પોતાની જવાબદારીઓ નિભાવી હતી. કોલેજજીવન દરમિયાન તેમણે કવિતાઓ લખવાનું શરૂ કર્યું. તેમની સાહિત્યિક રુચિ એ જ સમયે ખીલી હતી. તેમની કોલેજમાં અખિલ ભારતીયકક્ષાના કવિ સંમેલનોનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કારણથી તેમને કવિતાની ઊંડાઈ સમજવામાં ઘણી મદદ મળી. વાજપેયી1943માં કોલેજ યુનિયનના સેક્રેટરી હતા અને 1944માં ઉપાધ્યક્ષ પણ બન્યા હતા.

ગ્વાલિયરથી સ્નાતક થયા બાદ, અટલ બિહારીજી કાનપુર આવ્યા, જેથી તેઓ પોલિટિકલ સાયન્સમાં અનુસ્નાતક સ્તરનું શિક્ષણ મેળવી શકે.ત્યાં તેણે MA અને LLB સાથે જોડાયા. તેમણે ગ્રેજ્યુએશનની પરીક્ષા ફર્સ્ટ ક્લાસમાં પાસ કરી હોવાથી તેમને સ્કોલરશિપ પણ મળી રહીહતી. તેમણે કાનપુરના ડીએવી કોલેજમાંથી આર્ટ્સમાં પ્રથમ વર્ગ સાથે માસ્ટર ડિગ્રી પણ મેળવી હતી.

અટલ બિહારી વાજપેયીની કારકિર્દી

અટલ બિહારી વાજપેયીની કારકિર્દી

અટલ બિહારી વાજપેયી ભારતીય જનસંઘના સ્થાપકોમાંના એક હતા અને 1968 થી 1973 સુધી તેના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ પણ હતા.તેમણે વર્ષ 1952માં પહેલીવાર લોકસભાની ચૂંટણી લડી હતી, પરંતુ તેમને સફળતા મળી ન હતી. જે બાદ પણ તેઓ હિંમત હાર્યા નહીં અને1957માં જનસંઘના ઉમેદવાર તરીકે બલરામપુર (જિલ્લો ગોંડા, ઉત્તર પ્રદેશ) થી જીતીને લોકસભામાં પહોંચ્યા હતા.

વર્ષ 1957 થી 1977 સુધી, જનતા પાર્ટીની સ્થાપના સુધી, તેઓ સતત વીસ વર્ષ સુધી જનસંઘના સંસદીય પક્ષના નેતા હતા.મોરારજી દેસાઈની સરકારમાં 1977 થી 1979 સુધી તેઓ વિદેશ મંત્રી હતા અને વિદેશમાં ભારતની મજબુત છબી ઉભી કરી હતી.

વર્ષ 1980માં જનતા પાર્ટીથી અસંતુષ્ટ થઈને તેમણે જનતા પાર્ટી છોડી દીધી અને ભારતીય જનતા પાર્ટીની સ્થાપનામાં મદદ કરી.6 એપ્રીલ, 1980ના રોજ રચાયેલી ભારતીય જનતા પાર્ટીના અધ્યક્ષ પદની જવાબદારી પણ વાજપેયીને સોંપવામાં આવી હતી.તેઓ બે વખત રાજ્યસભામાં પણ ચૂંટાયા હતા.

લોકશાહીના જાગ્રત ચોકીદાર અટલ બિહારી વાજપેયીએ વર્ષ 1996માં 13 દિવસ માટે વડાપ્રધાન તરીકે દેશની બાગડોર સંભાળી હતી.19 એપ્રીલ, 1998 ના રોજ ફરીથી વડાપ્રધાન તરીકે શપથ લીધા અને તેમના નેતૃત્વ હેઠળ, 13 પક્ષોની ગઠબંધન સરકારે પાંચ વર્ષમાંદેશમાં પ્રગતિના ઘણા પરિમાણોને સ્પર્શ્યા હતા.

વર્ષ 2004માં કાર્યકાળ પૂરો થાય તે પહેલા જબરદસ્ત ગરમીમાં યોજાયેલી લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપની આગેવાની હેઠળના રાષ્ટ્રીયલોકતાંત્રિક ગઠબંધન વાજપેયીના નેતૃત્વમાં ચૂંટણી લડ્યા હતા અને ભારત ઉદય (ઈન્ડિયા શાઈનિંગ) નો નારો આપ્યો હતો. આ ચૂંટણીમાંકોઈપણ પક્ષને બહુમતી મળી નથી. આવી સ્થિતિમાં ડાબેરી પક્ષોના સમર્થનથી, કોંગ્રેસ ભારતની કેન્દ્ર સરકારને જાળવી રાખવામાં સફળ થઈઅને ભાજપને વિપક્ષમાં બેસવાની ફરજ પડી હતી.

અટલ બિહારી વાજપેયીના કાર્યકાળમાં મળેલી સિદ્ધિઓ

અટલ બિહારી વાજપેયીના કાર્યકાળમાં મળેલી સિદ્ધિઓ

ભારતને ન્યુક્લિયર પાવર રાષ્ટ્ર બનાવ્યો

12 અને 13 મે 1998 ના રોજ, અટલ સરકારે પોખરણમાં પાંચ ભૂગર્ભ પરમાણુ પરીક્ષણો વિસ્ફોટ કરીને ભારતને ન્યુક્લિયર પાવર કન્ટ્રીતરીકે જાહેર કર્યું હતું. આ પગલાથી તેમણે નિર્વિવાદપણે ભારતને વિશ્વના નકશા પર એક પ્રચંડ વૈશ્વિક શક્તિ તરીકે સ્થાન આપ્યું.

આ બધુંએટલી ગુપ્તતામાં કરવામાં આવ્યું હતું કે, અત્યંત વિકસિત જાસૂસી ઉપગ્રહો અને ટેક્નોલોજી ધરાવતા પશ્ચિમી દેશોને તેની જાણ સુદ્ધાં નહતી. એટલું જ નહીં, આ પછી પશ્ચિમી દેશો દ્વારા ભારત પર ઘણા નિયંત્રણો લાદવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ વાજપેયી સરકારે તે તમામનોમજબૂતીથી સામનો કરીને આર્થિક વિકાસની ઊંચાઈઓને સ્પર્શી હતી.

પાકિસ્તાન સાથે સંબંધો સુધારવાની પહેલ

પાકિસ્તાન સાથે સંબંધો સુધારવાની પહેલ

19 ફેબ્રુઆરી, 1999ના રોજ દિલ્હીથી લાહોર સુધીની બસ સેવા સદા-એ-સરહદ નામથી શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ સેવાનું ઉદ્ઘાટન કરતાંવાજપેયીજી પ્રથમ મુસાફર તરીકે પાકિસ્તાન ગયા અને નવાઝ શરીફને મળ્યા અને પરસ્પર સંબંધોમાં નવી શરૂઆત કરી હતી.

કારગિલ યુદ્ધ

કારગિલ યુદ્ધ

આના થોડા સમય બાદ પાકિસ્તાનના તત્કાલિન આર્મી ચીફ પરવેઝ મુશર્રફના કહેવા પર પાકિસ્તાની સેના અને આતંકવાદીઓએ કારગિલવિસ્તારમાં ઘૂસણખોરી કરી અને અનેક પર્વતીય શિખરો પર કબ્જો કરી લીધો હતો.

પાકિસ્તાનની સરહદનું ઉલ્લંઘન ન કરવાનીઆંતરરાષ્ટ્રીય સલાહને માન આપીને, અટલ સરકારે ભારતીય વિસ્તારને મુક્ત કરવા માટે ધીરજ રાખી, પરંતુ નક્કર કાર્યવાહી કરી. આયુદ્ધમાં પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓને કારણે ભારતીય સેનાને જાન-માલનું ઘણું નુકસાન થયું હતું અને પાકિસ્તાન સાથે શરૂ થયેલા સંબંધોમાંસુધારો ફરી એકવાર નિષ્ફળ ગયો હતો.

સુવર્ણ ચતુર્ભુજ પ્રોજેક્ટ

સુવર્ણ ચતુર્ભુજ પ્રોજેક્ટ

સુવર્ણ ચતુર્ભુજ પ્રોજેક્ટ (ગોલ્ડન ચતુર્ભુજ પ્રોજેક્ટ અથવા ટૂંકમાં GQ પ્રોજેક્ટ) ભારતના ચાર ખૂણાઓને રસ્તા દ્વારા જોડવા માટે શરૂકરવામાં આવ્યો હતો. આ અંતર્ગત દિલ્હી, કલકત્તા, ચેન્નાઈ અને મુંબઈને હાઈવે દ્વારા જોડવામાં આવ્યા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કેઅટલજીના શાસન દરમિયાન ભારતમાં જેટલા રસ્તાઓનું નિર્માણ થયું તે શેરશાહ સૂરીના સમયમાં જ થયું હતું.

અટલ બિહારી વાજપેયીના અન્ય કાર્યો

અટલ બિહારી વાજપેયીના અન્ય કાર્યો

  • કાવેરી જળ વિવાદ જે સો વર્ષથી વધુ જૂનો છે, તેનું નિરાકરણ કર્યું.
  • ઇલેક્ટ્રિફિકેશનને ઝડપી બનાવવા માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ માટે ઇન્ફોર્મેશન એન્ડ ટેક્નોલોજી વર્કિંગ ગ્રુપ, સેન્ટ્રલ ઇલેક્ટ્રિસિટીરેગ્યુલેટરી કમિશન વગેરે માટે કાર્યકારી જૂથની રચના કરી.
  • રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો અને એરપોર્ટનો વિકાસ; નવી ટેલિકોમ પોલિસી અને કોંકણ રેલ્વે રજૂ કરીને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવા પગલાં લીધા.
  • રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિ, આર્થિક સલાહકાર સમિતિ, વેપાર અને ઉદ્યોગ સમિતિની પણ રચના કરવામાં આવી હતી, આવશ્યક ઉપભોક્તાચીજવસ્તુઓના ભાવને અંકુશમાં રાખવા માટે મુખ્ય પ્રધાનોની પરિષદ બોલાવવામાં આવી હતી.
  • ઓડિશાના સૌથી ગરીબ વિસ્તાર માટે સાત મુદ્દાનો ગરીબી નાબૂદી કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો.
  • આવાસ બાંધકામને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અર્બન સીલિંગ એક્ટ નાબૂદ કરવામાં આવ્યો હતો.
  • વિદેશમાં સ્થાયી થયેલા ભારતીય મૂળના લોકો માટે ગ્રામીણ રોજગાર નિર્માણ અને વીમા યોજના શરૂ કરવામાં આવી હતી.
  • સરકારી ખર્ચે રોઝા ઇફ્તાર શરૂ કર્યા
કવિ તરીકે અટલ બિહારી વાજપેયી

કવિ તરીકે અટલ બિહારી વાજપેયી

અટલ બિહારી વાજપેયી રાજનેતાની સાથે સાથે કવિ પણ હતા. 'મેરી એકાવન કવિતાઓ' અટલજીનો પ્રખ્યાત કાવ્યસંગ્રહ હતો.

વાજપેયીજીને કાવ્યાત્મક સર્જનાત્મકતા અને સ્વાદના ગુણો વારસામાં મળ્યા છે. તેમના પિતા કૃષ્ણ બિહારી વાજપેયી ગ્વાલિયર રજવાડામાંતેમના સમયના જાણીતા કવિ હતા. તેઓ બ્રજભાષા અને ખારી બોલીમાં કવિતા રચતા હતા.

કૌટુંબિક વાતાવરણ સાહિત્યિક અને કાવ્યમયહોવાને કારણે તેમની રગોમાં કાવ્યાત્મક રક્ત અને રસ અવિરતપણે ફરતો રહ્યો છે. તેમની પ્રથમ કવિતા 'તાજમહેલ' હતી.

જેમાં 'એકબાદશાહે બનાવી સુંદર તાજમહેલ, ગરીબોના પ્રેમની ઉડાવી છે મજાક'. તાજ મહેલની સુંદરતા સાથે સાથે તેમનું ધ્યાન તાજના કારીગરોનાશોષણ તરફ પણ ગયું હતું. વાસ્તવમાં કોઈ પણ કવિનું હૃદય કવિતાથી ક્યારેય વંચિત રહી શકતું નથી.

અટલજીએ કિશોરાવસ્થામાં એક અદ્ભુત કવિતા લખી હતી.

- "હિન્દુ તન-મન (કવિતા) હિન્દુ જીવન, રગ-રગ હિન્દુ મેરા પરિચય", જે દર્શાવે છે કે બાળપણથી જ તેમનો ઝુકાવ હિન્દુહિત તરફ હતો.

રાજનીતિની સાથે સાથે દેશ અને રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની તેમની અંગત સંવેદનશીલતા અનાદિ કાળથી પ્રગટતી રહી છે. તેમનું સંઘર્ષમય જીવન,બદલાતા સંજોગો, દેશવ્યાપી ચળવળ, જેલ-જીવન વગેરે અનેક આયામોનો પ્રભાવ અને અનુભવ કવિતામાં હંમેશા અભિવ્યક્તિ જોવા મળેછે. જાણીતા ગઝલ ગાયક જગજીત સિંહે પણ અટલજીની પસંદગીની કવિતાઓનું સંકલન કરીને એક આલ્બમ બહાર પાડ્યું હતું.

અટલજીની મુખ્ય રચનાઓ

  • રગ રગ હિન્દુ મારો પરિચય
  • મૃત્યુ યા હત્યા
  • અમર બલિદાન (લોકસભામાં અટલજીના ભાષણોનો સંગ્રહ)
  • કેદી કવિરાય કી કુંડળીયાં
  • સંસદ મે તીન દશક
  • અમર આગ
  • કુછ લેખ : કુછ ભાષણ
  • સેક્યુલરવાદ
  • રાજનિતિ કી રપટીલી રાહે
  • બિન્દુ બિન્દુ વિચાર, ઇત્યાદિ
  • મેરી ઇક્યાવન કવિતાએ
અટલ બિહારી વાજપેયીને મળેલા સન્માન

અટલ બિહારી વાજપેયીને મળેલા સન્માન

રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખર્જીએ 27 માર્ચ, 2015ના રોજ પૂર્વ વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીને તેમના ઘરે ભારત રત્નથી સન્માનિત કર્યાહતા.

વાજપેયીજીની તબિયતને ધ્યાનમાં રાખીને રાષ્ટ્રપતિ તેમના ઘરે ગયા અને દેશનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન અર્પણ કર્યું.

આ પ્રસંગેવડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, અરુણ જેટલી, નીતિન ગડકરી અને રાજનાથ સિંહ પણ વાજપેયીના ઘરે હાજર હતા. પછી તે વડાપ્રધાન હોય કેવિપક્ષના નેતા. અલબત્ત, તે દેશ વિશે હોય કે ક્રાંતિકારીઓ, કે પછી તેમની પોતાની કવિતાઓ. અટલ બિહારી વાજપેયીની સરખામણી કોઈસાથે થઇ શકે તેમ નથી. તેમને ભારત રત્ન આપવાની જાહેરાત ડિસેમ્બર 2014માં ભારત સરકાર દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

વાજપેયી ભારત રત્ન મેળવનારા દેશના સાતમા વડાપ્રધાન બન્યા. આ પહેલા જવાહરલાલ નેહરુ, ઈન્દિરા ગાંધી, રાજીવ ગાંધી, મોરારજીદેસાઈ, લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી અને ગુલઝારીલાલ નંદા આ સન્માન મેળવી ચૂક્યા છે.

અન્ય પુરસ્કારો

અન્ય પુરસ્કારો

  • 1992માં પદ્મ વિભૂષણ
  • 1993માં ડી. લિટ (કાનપુર યુનિવર્સિટી)
  • 1994માં લોકમાન્ય તિલક પુરસ્કાર
  • 1994માં શ્રેષ્ઠ સંસદસભ્ય પુરસ્કાર
  • 1994માં ભારત રત્ન પંડિત ગોવિંદ વલ્લભ પંત પુરસ્કાર
અટલ બિહારી વાજપેયીનું મૃત્યુ

અટલ બિહારી વાજપેયીનું મૃત્યુ

વાજપેયીને 2009માં સ્ટ્રોક આવ્યો હતો, જે બાદ તેઓ બોલી પણ શકતા ન હતા. 11 જૂન, 2018 ના રોજ તેમને કિડનીના સંક્રમણ અનેકેટલીક અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓના કારણે ઓલ ઈન્ડિયા ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સ (AIIMS) માં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા,જ્યાં 16 ઓગસ્ટ, 2018ના રોજ સાંજે 05:05 કલાકે તેમનું અવસાન થયું હતું.

તેમને બીજા દિવસે 17મી ઓગસ્ટના રોજ તેમની દત્તક પુત્રી નમિતા કૌલ ભટ્ટાચાર્ય દ્વારા હિંદુ રીતિ-રિવાજો અનુસાર અગ્નિસંસ્કાર કરવમાંઆવ્યા હતા. રાજઘાટ પાસે શાંતિ વનમાં બનેલા સ્મારક સ્થળે તેમનું સમાધિ સ્થાન બનાવવામાં આવ્યું છે. તેમની અંતિમ યાત્રા ભવ્ય રીતેકાઢવામાં આવી હતી.

દેશની તમામ મોટી નદીઓમાં અટલજીની અસ્થિઓનું વિસર્જન કરાયું

દેશની તમામ મોટી નદીઓમાં અટલજીની અસ્થિઓનું વિસર્જન કરાયું

જેમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સહિત સેંકડો નેતાઓ પગપાળા સ્થળ પર પહોંચ્યા હતા. વાજપેયીના અવસાન પર સમગ્ર ભારતમાં સાતદિવસના રાજ્ય શોકની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

અમેરિકા, ચીન, બાંગ્લાદેશ, બ્રિટન, નેપાળ અને જાપાન સહિત વિશ્વના ઘણા દેશોએતેમના નિધન પર શોક વ્યક્ત કર્યો હતો. દેશની તમામ મોટી નદીઓમાં અટલજીની અસ્થિઓનું વિસર્જન કરવામાં આવ્યું હતું.

English summary
Atal Bihari Vajpayee Death Anniversary : Atal Bihari Vajpayee Biography in gujarati
ઝડપી સમાચાર અપડેટ
Enable
x
Notification Settings X
Time Settings
Done
Clear Notification X
Do you want to clear all the notifications from your inbox?
Settings X
loader
X