વિજય રૂપાણીનું મુખ્યમંત્રીની ખુરશી છોડવા પાછળનું શું છે મુખ્ય કારણ?

આગામી વર્ષના અંતમાં યોજાનારી વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલા ભાજપે આખરે ગુજરાતમાં મુખ્યમંત્રીનો ચહેરો બદલી નાખ્યો છે. રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતને મળ્યા બાદ મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ શનિવારે તેમના પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું હતું. આ દર

Updated: Saturday, September 11, 2021, 21:43 [IST]

આગામી વર્ષના અંતમાં યોજાનારી વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલા ભાજપે આખરે ગુજરાતમાં મુખ્યમંત્રીનો ચહેરો બદલી નાખ્યો છે. રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતને મળ્યા બાદ મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ શનિવારે તેમના પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું હતું. આ દરમિયાન તેમણે કહ્યું કે પાર્ટીમાં જવાબદારીઓ સમય સાથે બદલાતી રહે છે. ભાજપમાં આ એક સ્વાભાવિક પ્રક્રિયા છે. આવી સ્થિતિમાં, સવાલ એ છે કે કયા કારણો હતા, જેના કારણે વિજય રૂપાણીએ મુખ્યમંત્રીની ખુરશી છોડવી પડી.

તમને જણાવી દઈએ કે વર્ષ 2016 માં વિજય રૂપાણીને તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી આનંદીબેન પટેલને હટાવીને ગુજરાતમાં સત્તાની કમાન સોંપવામાં આવી હતી. 2017 ની વિધાનસભાની ચૂંટણી ભાજપ દ્વારા વિજય રૂપાણીના નેતૃત્વમાં લડવામાં આવી હતી, પરંતુ ભાજપને આ ચૂંટણી જીતવા માટે ભારે સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો. ગુજરાતમાં આગામી વર્ષના અંતમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાવાની છે, જેના માટે ભાજપે પોતાની જાતને મજબૂત બનાવવાનું શરૂ કરી દીધું છે.

2022ની વિધાનસભા ચૂંટણી

ભાજપ આગામી 2022 વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પોતાની જીત સુનિશ્ચિત કરવા અને ફરીથી સત્તા પર પરત ફરવા માંગે છે. આવી સ્થિતિમાં કેન્દ્રીય મહામંત્રી બી.એલ. સંતોષ શનિવારે અચાનક ગાંધીનગર પહોંચ્યા, જ્યાં તેમણે પ્રદેશ અધ્યક્ષ સી.આર.પાટીલ અને પ્રદેશ પ્રભારી રત્નાકર સાથે બેઠક યોજી. આ પછી, વિજય રૂપાણી પોતાનું રાજીનામું આપવા માટે રાજ્યપાલ પાસે પહોંચ્યા. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપનો આભાર વ્યક્ત કરતા રૂપાણીએ કહ્યું કે પાર્ટી તેમને જે પણ જવાબદારી સોંપશે તે તેને પૂરી કરશે.

અસરકારક ચહેરો બની શક્યા નહી

પાંચ વર્ષ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી પદ પર હોવા છતાં વિજય રૂપાણી રાજકીય રીતે પોતાની રાજકીય અસર બનાવી શક્યા નથી. વિજય રૂપાણી 2017 માં ચહેરો રહ્યા હોવા છતાં ભાજપે નરેન્દ્ર મોદીના બળ પર ચૂંટણી જીતી હતી. મોદી-શાહને ઘણો સંઘર્ષ કરવો પડ્યો, પરંતુ બંગાળની ચૂંટણીમાં હાર બાદ ભાજપે નક્કી કર્યું કે તે રાજ્યોમાં પોતાનો ચહેરો મજબૂત બનાવશે. તેનું પરિણામ એ છે કે ઉત્તરાખંડ, કર્ણાટક બાદ હવે ગુજરાતમાં સીએમ બદલાયા છે જેથી 2022 ની ચૂંટણીમાં મજબૂત ચહેરાની મદદથી કમળ ખિલવી શકાય.

બીજેપીને મજબુત ચહેરો જોઇએ

વિજય રૂપાણીના મૌન સાથે કામ કરવાનું પસંદ કરે છે. પાંચ વર્ષ સુધી તેઓ પ્રચાર અને વિવાદ વગર કામ કરતા રહ્યા, પરંતુ રૂપાણીની તાકાત તેમની રાજકીય નબળી કડી સાબિત થઈ. લાઈમ લાઈટથી દૂર કામ કરવાને કારણે રૂપાણી પોતાની રાજકીય અસર કરી શક્યા નથી અને ભાજપના મજબુત નેતા તરીકે તેમની ઓળખ બનાવી શક્યા નથી. આવી સ્થિતિમાં ભાજપને હવે રાજ્યમાં મજબૂત નેતૃત્વની જરૂર છે, જેના આધારે રાજ્યના ચૂંટણી પ્રચારને પાર કરી શકાય. ભાજપ વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં પીએમ મોદીના ચહેરા સામે કરવા માંગતો નથી, પરંતુ રાજ્યના નેતૃત્વના આધારે ચૂંટણી લડવા માંગે છે.

પાટીદારનો રાજકીય પાવર

વિજય રૂપાણીનું રાજીનામું, અમદાવાદમાં વિશ્વ પાટીદાર સમાજના સરદાર ધામના ઉદઘાટનના કલાકો બાદ ગુજરાતમાં પાટીદાર સમાજની પટેલ શક્તિ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. ગુજરાતમાં પાટીદાર સમાજ ખૂબ મહત્વનો છે, જે રાજ્યની રાજકીય રમતને બનાવવાની અને તોડવાની શક્તિ ધરાવે છે. રાજ્યમાં પાટીદાર સમાજને ભાજપના પરંપરાગત મતદાર ગણવામાં આવે છે, જેને ભાજપ સરળ રાખવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહ્યું છે. આ જ કારણ છે કે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી પદની રેસમાં નીતિન પટેલ, કેન્દ્રીય મંત્રી મનસુખ માંડવિયા, કેન્દ્રીય મંત્રી પરશોત્તમ રૂપાલા અને ગુજરાત ભાજપના ઉપાધ્યક્ષ ગોવર્ધન ઝડાફિયાના નામ સૌથી વધુ ચર્ચામાં છે.

કોવિડ નિયંત્રણમાં નિષ્ફળ રહ્યાં રૂપાણી

વિજય રૂપાણીએ મુખ્યમંત્રી પદ પર જવાનું સૌથી મોટું કારણ કોવિડ રોગચાળો હતો. વિજય રૂપાણી રાજ્યમાં કોરોના સંકટને સંભાળવામાં બહુ સારા રહ્યા નથી, જેના વિશે વિપક્ષે ઘણા પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. ગુજરાતમાં કોરોનાની બીજી લહેરને લઈને લોકોમાં ભારે નારાજગી હતી. ભાજપ પણ કોરોનામાં સરકારના કામથી ખુશ નથી. આવી સ્થિતિમાં વિજય રૂપાણી તેને સમાપ્ત કરી શક્યા ન હતા.
રાજ્યમાં મુખ્યમંત્રીનો ચહેરો બદલતા ભાજપના કેન્દ્રીય નેતૃત્વને સત્તા વિરોધી લહેરને સમાપ્ત કરવા માટે એક દાવ માનવામાં આવી રહ્યો છે. કોવિડના યુગમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે, જેના કારણે લોકોમાં સરકાર પ્રત્યે રોષ છે. આવી સ્થિતિમાં ભાજપ રૂપાણીને હટાવીને તેમના ગુસ્સાને શાંત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

સરકાર અને સંગઠન વચ્ચે 36નો આંકડો

ગુજરાતમાં વિજય રૂપાણી સરકાર અને ભાજપના રાજ્ય સંગઠન વચ્ચે વધુ સારો સંકલન નહોતો. ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ સી.આર.પાટીલ અને સીએમ રૂપાણી વચ્ચે છત્રીસ આંકડાઓ હતા, જેના વિશે વિવિધ રીતે સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. તેનું એક મોટું કારણ એ છે કે રૂપાણીને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહની નજીક માનવામાં આવે છે, જ્યારે પ્રદેશ અધ્યક્ષ પીએમ મોદીની નજીક છે. આવી સ્થિતિમાં, ભાજપ ચૂંટણીના જંગમાં ઉતરતા પહેલા સંગઠન અને સરકાર વચ્ચે વધુ સારો તાલમેલ જાળવવા માંગે છે.

રૂપાણી જાતિય સમીકરણમાં ફીટ નહી

વિજય રૂપાણી જૈન સમુદાયમાંથી આવે છે, જેના કારણે તેઓ ગુજરાતના જાતિય સમીકરણમાં બંધ બેસતા નથી. રાજ્યમાં પાટીદારો પછી બીજા ક્રમે આવેલા ઓબીસી સમુદાય અને દલિત-આદિવાસી મતદારો સૌથી મહત્વના છે. આવી સ્થિતિમાં, ભાજપનું જૈન કાર્ડ બહુ અસરકારક માનવામાં આવતું નથી, જેના કારણે ભાજપ 2022 ની ચૂંટણી પહેલા વિજય રૂપાણીને હટાવીને તેના રાજકીય સમીકરણને ફિટ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. જોકે, જોવાનું રહેશે કે કોના અને કોમના નેતા ભાજપ રાજ્યમાં સત્તાની કમાન કોને સોંપે છે.

ગુજરાતમાં રોજગારી એક મહત્વનો મુદ્દો

બિહારની જેમ ગુજરાતમાં પણ નોકરીઓ એક મોટો ચૂંટણી મુદ્દો બની રહ્યો છે. રોજગારના મુદ્દે વિજય રૂપાણી સરકાર બહુ અસરકારક રહી નથી, જેના કારણે વિપક્ષ સતત ભાજપને ઘેરી રહ્યો છે. અત્યાર સુધી ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ મુખ્ય વિપક્ષી પાર્ટી હતી, પરંતુ હવે આમ આદમી પાર્ટી પણ ત્રીજી શક્તિ તરીકે પોતાનું સ્થાન બનાવી રહી છે. આ સિવાય વિપક્ષ ગુજરાતના વિકાસના મુદ્દે પણ પ્રહારો કરી રહ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભાજપની સત્તા વિરોધી લહેરનો સામનો કરવા માટે મુખ્યમંત્રીનો ચહેરો બદલવાનો દાવ છે.

રૂપાણી સરકારમાં નોકરશાહીનું વર્ચસ્વ

ગુજરાતમાં વિજય રૂપાણીના નેતૃત્વવાળી ભાજપ સરકારમાં અમલદારશાહી ખૂબ જ પ્રબળ બની ગઈ હતી, જેના કારણે ભાજપના ધારાસભ્યો સતત પ્રશ્નો ઉઠાવતા હતા અને ફરિયાદ કરતા હતા કે મુખ્યમંત્રીએ અધિકારીઓને પકડી રાખ્યા નથી. આવી સ્થિતિમાં અધિકારીઓ પોતાની મનમાની કરે છે અને ન તો કોઈ ધારાસભ્યનું સાંભળે છે અને ન તો કોઈ મોટા નેતાનું. એવું માનવામાં આવે છે કે ભાજપે રાજ્યમાં અમલદારશાહીને નિયંત્રિત કરવા માટે મુખ્યમંત્રીનો ચહેરો બદલ્યો છે.