કેવી રીતે રાતો રાત બદલાયુ મહારાષ્ટ્રનું સિયાસી ગણિત, જાણો પહેલા દિવસથી છેલ્લા દિવસ સુધીનો ડ્રામો

મહારાષ્ટ્રમાં રાતોરાત જે રીતે રાજકીય ગણિત બદલાયું તે બધાને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા. રાજ્યમાં છેલ્લા ઘણા દિવસોથી રાજકીય ડ્રામા ચાલી રહ્યો હતો અને માનવામાં આવી રહ્યું હતું કે શિવસેનાના બળવાખોર ધારાસભ્યો ભારતીય જનતા પાર્ટીની મદદથી સરકાર બનાવશે અને દેવેન્દ્ર ફડણવીસ ફરી એકવાર રાજ્યના મુખ્યમંત્રી બનશે, પરંતુ છેલ્લી ક્ષણે બધું બદલાઈ ગયું. સૌના આશ્ચર્ય વચ્ચે, બળવાખોર શિવસેના ધારાસભ્યોના નેતા એકનાથ શિંદેને ભાજપે મુખ્ય પ્રધાન જાહેર કર્યા અને દેવેન્દ્ર ફડણવીસ નાયબ મુખ્ય પ્રધાન બન્યા. વાસ્તવમાં, એનસીપી, શિવસેના અને કોંગ્રેસના નેતાઓ સાથેની બેઠક બાદ જે રીતે ઉદ્ધવ ઠાકરેએ મુખ્ય પ્રધાન પદેથી રાજીનામું આપ્યું, રાજ્યના રાજકીય ગણિતમાં બધું બદલાઈ ગયું.

બગાવતની શરૂઆત

વિધાન પરિષદની ચૂંટણીમાં શિવસેનાના ધારાસભ્યોએ જે રીતે ક્રોસ વોટિંગ કર્યું, તે પછી જ ઉદ્ધવ ઠાકરેએ ઈમરજન્સી બેઠક બોલાવી હતી. જેમાં શિવસેનાના તમામ ધારાસભ્યોને કોઈપણ ભોગે હાજર રહેવા જણાવાયું હતું. પરંતુ શિવસેનાના નેતા અને કેબિનેટ મંત્રી એકનાથ શિંદે બેઠકમાં હાજર રહ્યા ન હતા અને તેમની સાથે પાર્ટીના 11 ધારાસભ્યો પણ ગેરહાજર રહ્યા હતા. તે જ દિવસે શિવસેનાના ડઝનથી વધુ ધારાસભ્યો સુરત પહોંચ્યા હતા.

મહારાષ્ટ્રથી બહાર ગયા બાગી ધારાસભ્ય

શિવસેનામાં બળવાના સમાચાર સામે આવતાની સાથે જ શિવસેનાએ એકનાથ શિંદેને પાર્ટીના વિધાયક દળના નેતા પદ પરથી હટાવી દીધા છે. આ પછી શિવસેનાએ એનસીપી અને કોંગ્રેસ સાથે બેઠક કરી હતી. દરમિયાન, સુરતથી શિવસેનાના બળવાખોર ધારાસભ્યો અહમના ગુવાહાટી પહોંચ્યા હતા અને હોટલ રેડિસન બ્લુમાં સાથે જોવા મળ્યા હતા. હોટેલ રેડિસનમાં, એકનાથ શિંદેએ દાવો કર્યો હતો કે તેમની પાસે 40 ધારાસભ્યોનું સમર્થન છે, જે તેમના પર પક્ષપલટા વિરોધી કાયદો લાગુ ન થવા દેવા માટે પૂરતું છે.

ઉદ્ધવની ભાવુક અપીલ

મહારાષ્ટ્રમાં રાજકીય સંકટ વધી જતાં ઉદ્ધવ ઠાકરેએ બળવાખોર ધારાસભ્યો સાથે લોકોને સંબોધતા કહ્યું કે જો બળવાખોર ધારાસભ્યો ઈચ્છે છે કે હું મુખ્યમંત્રી પદ પરથી રાજીનામું આપું તો હું તેના માટે તૈયાર છું અને તે પછી ઉદ્ધવ ઠાકરેએ મુખ્યપ્રધાનની મુલાકાત લીધી. મંત્રીનું નિવાસસ્થાન. બાકી. આ પછી એનસીપી ચીફ શરદ પવાર, સુપ્રિયા સુલે, જિતેન્દ્ર આહવાડે ઠાકરેને મળ્યા અને તેમને સંપૂર્ણ સમર્થન આપવાની વાત કરી.

બળવાખોર ધારાસભ્યો વિરુદ્ધ પત્ર

23 જૂને, સામંતવાદી ધારાસભ્યો દીપક કેસકર, મંગેશ કુડાલકર, સદા સરવણકર પણ ગુવાહાટી પહોંચ્યા હતા. આ પછી, તમામ બળવાખોર ધારાસભ્યોએ પહેલીવાર એકસાથે વીડિયો જાહેર કરીને એકતાની વાત કરી. જોકે, શિવસેના સતત કહેતી રહી કે આ ધારાસભ્યોનું અપહરણ કરીને તેમને ત્યાં લઈ જવામાં આવ્યા છે. સમગ્ર વિદ્રોહના ચોથા દિવસે એકનાથ શિંદેએ એ વાતને નકારી કાઢી હતી કે તેમાં ભાજપની કોઈ દખલગીરી છે. સાથે જ ભાજપે કહ્યું કે આ શિવસેનાનો આંતરિક મામલો છે. ત્યારબાદ શિવસેનાએ 16 બળવાખોર ધારાસભ્યોને ગેરલાયક ઠેરવવા માટે ડેપ્યુટી સ્પીકરને પત્ર લખ્યો હતો. જે બાદ બે ધારાસભ્યોએ ડેપ્યુટી સ્પીકર સામે અવિશ્વાસનો પ્રસ્તાવ મુક્યો હતો. જેમાં 34 ધારાસભ્યોએ સહી કરી હતી. પરંતુ તે નામંજૂર કરવામાં આવ્યું કારણ કે આ પત્ર કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિ દ્વારા ઈમેલ દ્વારા મોકલવામાં આવ્યો હતો.

રોડ પર ઉતર્યા શિવસૈનિક

આ સમગ્ર વિદ્રોહના પાંચમા દિવસે શિવસેનાના કાર્યકરો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા અને અનેક જગ્યાએ તોડફોડ કરી હતી. બળવાખોર ધારાસભ્ય તાનાજી સાવંતની ઓફિસમાં તોડફોડ કરવામાં આવી હતી. થાણેમાં એકનાથ શિંદેના પુત્ર સાંસદ શ્રીકાંત શિંદેની ઓફિસમાં પણ તોડફોડ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ ડેપ્યુટી સ્પીકરે 16 બળવાખોર ધારાસભ્યોને નોટિસ પાઠવીને 27 જૂન સુધીમાં જવાબ આપવા જણાવ્યું હતું.

સુપ્રીમ કોર્ટે આપી રાહત

આખો મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો અને ધારાસભ્યોએ ડેપ્યુટી સ્પીકરની નોટિસની ચેતવણી આપી, જેના પર સુનાવણી કરતા સુપ્રીમ કોર્ટે ધારાસભ્યોને નોટિસનો જવાબ આપવા માટે 12 જુલાઈ સુધીનો સમય આપ્યો. તે જ દિવસે ઉદ્ધવ ઠાકરેએ બળવાખોર ધારાસભ્યોનું મંત્રાલય પાછું લઇ લીધું હતું.

રાજ્યપાલ એક્શનમાં

બીજા દિવસે ઉદ્ધવ ઠાકરેએ ભાવનાત્મક અપીલ કરી અને ધારાસભ્યોને કહ્યું કે હજુ પણ મોડું નથી થયું, તમે પાછા આવી શકો છો. આપણે વાત કરીએ. પરંતુ શિંદે છાવણી પોતાના સ્ટેન્ડ પર અડગ રહી. આ બધાની વચ્ચે દેવેન્દ્ર ફડણવીસ રાજ્યપાલ ભગત સિંહ કોશ્યારીને મળ્યા અને તેમને ફ્લોર ટેસ્ટ કરાવવા કહ્યું. આ અપીલ બાદ રાજ્યપાલે ઉદ્ધવ ઠાકરે સરકારને 30 જૂને સાંજે 5 વાગ્યા સુધીમાં બહુમત સાબિત કરવા કહ્યું હતું.

ફ્લોર ટેસ્ટ પર રોકથી ઇનકાર

રાજ્યપાલની સૂચના બાદ એકનાથ શિંદે બીજા દિવસે હોટેલ રેડિસન છોડીને ગોવા જવા રવાના થયા. એવું માનવામાં આવે છે કે તેઓ બીજા દિવસે વિધાનસભાની કાર્યવાહીમાં હાજરી આપવા પહોંચ્યા હતા. પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટે ફ્લોર ટેસ્ટ પર સ્ટે આપવાનો ઇનકાર કરતાં ઉદ્ધવ સરકારને મોટો આંચકો લાગ્યો હતો. જે બાદ રાત્રે ઉદ્ધવ ઠાકરેએ પણ મુખ્યમંત્રી પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું હતું. તેણે ફેસબુક લાઈવ કરીને પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું હતું.

એકનાથ શિંદે બન્યા મુખ્યમંત્રી

ગોવામાં પોતાના ધારાસભ્યોને મળ્યા બાદ એકનાથ શિંદે એકલા મુંબઈ જવા રવાના થયા હતા. દરમિયાન મહારાષ્ટ્ર બીજેપી કોર ગ્રુપની બેઠક યોજાઈ હતી. શિંદે મુંબઈ પહોંચ્યા પછી, ફડણવીસ રાજ્યપાલ ભગતસિંહ કોશ્યારીને મળ્યા. આ પછી તરત જ એકનાથ શિંદેને રાજ્યના આગામી મુખ્યમંત્રી તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા. ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ જેપી નડ્ડાએ ફડણવીસને સરકારનો હિસ્સો બનવા કહ્યું હતું. જે બાદ એકનાથ શિંદેએ રાજ્યના મુખ્યમંત્રી તરીકે અને દેવેન્દ્ર ફડણવીસે નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લીધા હતા. આ પછી શિંદે રાત્રે પણ ગોવા જવા રવાના થયા અને અહીં તેમણે પોતાના ધારાસભ્યો સાથે મુલાકાત કરી અને આગળની રણનીતિ અંગે ચર્ચા કરી હતી.

English summary

How Maharashtra's political mathematics changed overnight